تفسیرآيات 208-210سوره بقره

به گزارش خبرنگارحوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛قرآن سر تا سر اعجاز در زندگی مادی و معنوی است. اگر ما آن را با معرفت تلاوت کنیم، حتما اثرات آن را خواهیم دید. برای آگاهی‌ و فهم بهتر و بيشتر آيات قرآن كريم هر شب تفسير آياتی از اين معجره الهی را برای شما آماده می‌كنيم. در این گزارش تفسیرآیات208-210سوره بقره را می‌خوانید:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد همگى به اطاعت [خدا] درآييد و گامهاى شيطان را دنبال مكنيد كه او براى شما دشمنى آشكار است (۲۰۸)

فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمُ الْبَيِّنَاتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
و اگر پس از آنكه براى شما دلايل آشكار آمد دستخوش لغزش شديد بدانيد كه خداوند تواناى حكيم است (۲۰۹)

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمَامِ وَالْمَلَائِكَةُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
مگر انتظار آنان غير از اين است كه خدا و فرشتگان در [زير] سايبانهايى از ابر سپيد به سوى آنان بيايند و كار [داورى] يكسره شود و كارها به سوى خدا بازگردانده مى ‏شود (۲۱۰)

هفت آيه كامل كه راه نگهدارى وحدت دينى در جامعه انسانى را بيان مى كند


اين آيات يعنى از جمله يا ايهاالذّين آمنوا تا جمله : (الا ان نصر اللّه قريب ) هفت آيه كامل است ، كه راه تحفظ و نگهدارى وحدت دينى در جامعه انسانى را بيان مى كند، و آن اين است كه مسلمانان داخل در سلم شوند، و تنها آن سخنانى كه قرآن تجويز كرده بگويند، و آن طريقه عملى را كه قرآن نشان داده پيش گيرند، كه وحدت دينى از بين نمى رود، و سعادت دو سراى انسانها رخت برنمى بندد، و هلاكت به سراغ هيچ قومى نمى رود، مگر به خاطر خارج شدن از سلم ، و تصرف در آيات خدا، وجابجا كردن آنها، كه در امت بنى اسرائيل و امتهاى گذشته ديگر ديده شد، و به زودى نظير آن هم در اين امت جريان خواهد يافت . ولى خداى تعالى اين امت را وعده نصرت داده و فرموده : (الا ان نصر اللّه قريب ).

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً


كلمات سلم و اسلام و تسليم هر سه به يك معنا است : و كلمه (كافه - همگى ) مانند كلمه جميعا تاءكيد را افاده مى كند و چون خطاب به بود و مؤ منين ماءمور شده اند همگى داخل در سلم شوند پس در نتيجه امر در آيه مربوط به همگى و به يك يك افراد جامعه است ، هم بر يك يك افراد واجب است و هم بر جميع كه در دين خدا چون و چرا نكنند، و تسليم امر خدا و رسول او گردند.
معناى (سلم ) كه بدان امر شده و مراد از (گام هاى شيطان) كه از آن زنهار داده شدهاست
و نيز از آنجائى كه خطاب به خصوص مؤ منين شده ، آن سلمى هم كه به سويش دعوت كرده به معناى تسليم در برابر خدا و رسول شدن است ، و امرى است متعلق به مجموع امت . و به فرد فرد آنان ، پس هم بر يك يك مؤ منين واجب است . و هم بر مجموع آنان .
پس سلمى كه بدان دعوت شده اند عبارت شد از تسليم شدن براى خدا، بعد از ايمان به او. پس بر مؤ منين واجب است امر را تسليم خدا كنند، و براى خود صلاح ديد و استبداد براى قائل نباشند و به غير آن طريقى كه خدا و رسول بيان كرده اند طريقى ديگر اتخاذ ننمايند، كه هيچ قومى هلاك نشد مگر به خاطر همينكه راه خدا را رها كرده ، راه هواى نفس را پيمودند، راهى كه هيچ دليلى از ناحيه خدا بر آن نداشتند، و نيز حق حيات و سعادت جدى و حقيقى از هيچ قومى سلب نشد مگر به خاطر اينكه در اثر پيروى هواى نفس ايجاد اختلاف كردند.


از اينجا روشن مى گردد كه مراد از پيروى خطوات شيطان ، پيروى او در تمامى دعوت هاى او به باطل نيست ، بلكه منظور پيروى او است در دعوتهائى كه به عنوان دين مى كند و باطلى را كه اجنبى از دين است زينت داده در لفافه زيباى دين مى پيچد، و نام دين بر آن مى گذارد، و انسانهاى جاهل هم بدون دليل آنرا مى پذيرند، و علامت شيطانى بودن آن اين است كه خدا و رسول در ضمن تعاليم دينى خود نامى از آن نبرده باشند.
و از خصوصيات سياق كلام و قيود آن اين معنا نيز استفاده مى شود، كه خطوات شيطان تنها آن گامهاى از شيطان است ، كه در طريقه و روش پيروى شود. و اگر فرض كنيم كه اين پيروى كننده مؤ من باشد - كه طريقه او همان طريقه ايمان است لاجرم طريقه چنين مؤ منين طريقه شيطانى در ايمان است ، و وقتى بر هر مؤ منى دخول در سلم واجب باشد، قهرا هر طريقى كه بدون سلم طى كند خطوات شيطان و پيروى از آن پيروى از خطوات شيطان خواهد بود.


پس اين آيه شريفه نظير آيه : (ياايهاالناس كلوا مما فى الارض حلالا طيبا، و لا تتبعوا خطوات الشيطان ، انه لكم عدو مبين انما يامركم بالسوء و الفحشاء، و ان تقولوا على اللّه ما لا تعلمون ) خواهد بود.و نيز نظير آيه : (يا ايهاالذّين آمنوا لا تتبعوا خطوات الشيطان و من يتبع خطوات الشيطان ، فانه يامر بالفحشاء و المنكر).و باز نظير آيه : (كلوا مما رزقكم اللّه و لا تتبعوا خطوات الشيطان : انه لكم عدو مبين ) مى باشد و فرق ميان اين آيات و آيه مورد بحث اين است كه در آيه مورد بحث به خاطر كلمه (كافه ) دعوت متوجه به جماعت شده ، و در آيات نامبرده اين خصوصيت ، نيست پس آيه مورد بحث در معناى آيه و (اعتصموا بحبل اللّه جميعاو لا تفرقوا) و آيه : و (ان هذا صراطى مستقيما، فاتبعوه ، و لا تتبعوا السبل فتفرق بكم عن سبيله ) است ، كه خطاب متوجه جامعه اسلام و مجموعه افراد شده .
و از آيه شريفه استفاده مى شود كه اسلام تمامى احكام و معارفى را كه مورد حاجت بشر است و صلاح مردم را تاءمين مى كند تكفل كرده است

فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمُ الْبَيِّنَاتُ
كلمه (زللتم ) از ماده (ز - ل - ل ) است و زلت به معناى لغزش و اشتباه است ، و معناى آيه اين است كه حال كه دستور داديم همگى داخل در سلم شويد، اگر نشديد و به خطا رفتيد، با اينكه زلت همان پيروى خطوات شيطان بود - پس بدانيد كه خدا عزيز و مقتدرى است كه در كارش از هيچ كس شكست نمى خورد، و حكيمى است كه در قضائى كه درباره شما مى راند هرگز از حكمت خارج نمى شود، آنچه حكم مى كند بر طبق حكمت است ، و بعد از آنكه حكم كرد خودش هم ضامن اجراى آن است اجرا مى كند بدون اينكه كسى بتواند از اجراى آن جلوگيرى كند.

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمَامِ وَالْمَلَائِكَةُ


كلمه (ظلل ) جمع (ظله ) است كه به معناى سايبان است ، و ظاهر آيه اين است كه كلمه (ملائكه ) عطف باشد بركلمه (اللّه ) و در اين آيه شريفه التفاتى از خطاب (فان زللتم ) به غيبت (هل ينظرون ) به كار رفته ، و تازه خطاب را متوجه رسول خدا كرده ، تا بفهماند از سخن گفتن با آنان اعراض دارد، چون حال آنان حال كسانى است كه منتظر آمدن عذابى هستند كه ما قضايش را رانده ايم ، عذابى كه مطابق پيروى خطوات شيطان باشد كه آنان براى خود اختيار كرده اند، و در بين خود اختلاف و چند دستگى بوجود آوردند.


خلاصه منتظرند كه عذاب خدا در ابرهائى سياه بر آنان سايه افكند، و خدا قضاى خود را از مسيرى كه خود آنان احتمالش را هم نمى دهند به كرسى بنشاند، و يا بگو حالشان حال كسى است كه گمان مى كنند خدا اعتنائى به شاءن آنان دارد، و از اينكه هلاك شوند پروا مى كند، (و الى اللّه ترجع الامور) و با اينكه بازگشت همه امور به خدا است ، ديگر از حكم و قضاى خدا هيچ مفرى ندارند.پس سياق حكم مى كند به اينكه جمله : (هل ينظرون ...) تهديد و و عيدى باشد كه در آيه قبلى وعده اش را داده ، و فرموده بود: ( فاعلموا ان اللّه عزيز حكيم ).خداوند متصف به صفات اجسام نيست و ظواهر برخى آيات بايد به وسيله آيات محكمه قرآنى معنا بشود

اين را هم بايد دانست كه از ضروريات كتاب و سنت است كه خداى سبحان متصف به صفت اجسام نيست ، و با اوصاف ممكنات اوصافى كه مستلزم حدوث و فقر و حاجت و نقص است متصف نمى گردد، همچنانكه فرموده : (ليس كمثله شى ء) و نيز فرموده : (و اللّه هو الغنى ) و نيز فرموده : (اللّه خالق كل شى ء) و آياتى ديگر نظير اينها، آيات محكمى كه متشابهات قرآن به وسيله آن آيات معنا مى شود.
پس هر چه از ظاهر آيات قرآن بر خلاف اين آى ات محكمه ديده شود صفات و افعالى را به خدا نسبت دهد، كه متضمن حدوث است ، بايد به وسيله آيات محكم قرآن معنا شود، و معنائى از آنها گرفت كه با صفات عليا و اسماى حسناى خداى تبارك و تعالى منافات نداشته باشد.حال كه اين قاعده كلى را دانستى ، مى گوئيم : در قرآن هر جا نسبت آمدن و يا آوردن به خدا داد، مثلا فرمود: (و جاء ربك و الملك صفا صفا) و يا فرمود: (فاتيهم اللّه من حيث لم يحتسبوا.و يا فرمود: (فاتى اللّه بنيانهم من القواعد) در همه اينها معنائى منظور است كه با ساحت قدس خداى تعالى و تقدس منافات ندارد، مانند احاطه و امثال آن ، ولو اينكه بگوئيم از باب مجاز اينگونه تعبيرات شده است و بنابراين پس مراد از آوردن يا آمدن خدا در آيه مورد بحث همان احاطه به مردم براى راندن قضا در حق ايشان است .


علاوه بر اينكه ما در مواردى از كلام خداى تعالى مى بينيم كه وقتى مى خواهد نسبتى از نسبتها و يا فعلى از افعال را از استقلال اسباب و وسائط سلب كند، گاهى آن نسبت و يا عمل را به خودش نسبت مى دهد، و گاهى به امر خود نسبت مى دهد، مثلا يك جا مى فرمايد:(اللّه يتوفى الانفس ) و يك جا مى فرمايد:(يتوفيكم ملك الموت ) و جائى ديگر مى فرمايد: (توفته رسلنا).و خلاصه مساءله جان گرفتن را يك بار به خودش آن گاه نسبت مى دهد، و يك بار به ملائكه ، آنگاه در باره ملائكه مى فرمايد:(بامره يعلمون ) و نيز يك جا مى فرمايد:(ان ربك يقضى بينهم ) و نيز مى فرمايد: (فاذا جاء امر اللّه قضى بينهم ).

همچنانكه در باره آوردن عذاب در آيات مورد بحث فرموده : (ان ياتيهم اللّه فى ظلل من الغمام ...).و در جائى ديگر فرموده : (هل ينظرون الا ان تاتيهم الملائكه او ياتى امر ربك ).و اين خود باعث مى شود كه ما هر جا كه امورى به خدا نسبت داده شده كه با كبريائى خدا سازگارنيست بتوانيم كلمه (امر) را تقدير گرفته ، بگوئيم : منظور امر خدا است ، نه خود خدا، مانند عبارت (جاء ربك )، و عبارت (و ياتيهم اللّه )، و بگوئيم منظور (جاء امر ربك ) و (ياتيهم امر اللّه ) است .

توجيهى لطيف تر و دقيق تر از ظواهرى كه افعال حدوثى را به خداوند نسبت مى دهد


اين است آن توجيهى كه بحث ساده پيرامون اينگونه نسبت ها دست مى دهد، و همه مفسرين نيز آن را پذيرفته اند ولى تدبر در كلام خداى تعالى معنائى لطيف تر از اين دست مى دهد.
توضيح اينكه امثال آيه : (واللّه هو الغنى ) و آيه : (العزيز الوهاب ) و آيه : (اعطى كل شى ء خلقه ثم هدى ) اين معنا را افاده مى كند كه خداى تعالى آنچه را كه از خلقت و شؤ ون و اطوارش مى دهد خودش ‍ واجد آن است ، و آنچه را مى دهد و به آن جود مى ورزد قطره هائى است از اقيانوسى كه نزد خود دارد.


هر چند كه براى فهم ما از جهت انسى كه به ماده و احكام جسمانيت دارد دشوار است كه تصور كند چگونه مى توان اينگونه امور را از قيد ماده و اوصاف حدوث جدا و مجرد كرد، تا نسبت دادنش به خدا محذور نداشته باشد.آرى آنچه باعث مى شود، آمدن و آوردن و هر نسبت ديگرى نظير اينها را به خدا ندهيم ، مساءله نبودن نقص و حاجت در خداست ، و اگر ما بتوانيم اينگونه نسبت ها را از معناى نقص و حاجت مجرد كنيم ، نسبت نامبرده بى اشكال خواهد شد، بلكه بايد گفت : چاره اى جز اين تجريد نداريم ، اين معنا قابل انكار نيست كه آنچه نام (چيز) بر آن صادق است از ناحيه خداست ، پس بايد بگوئيم : نسبت هر چيز به خدا نسبتى است كه لايق به كبريائى و عظمت او باشد، (يعنى بگوئيم اگر همه اجسام از خداست نه به اين معنا است كه خود خدا هم جسم است ، اگر آثار اجسام از او است ، نه به اين معنا است كه خود او هم اين اثر را دارد، اگر مى آيد بطورى است كه محتاج پا و بدن باشد).

چون عمل (آمدن ) در ميان موجودات جسمانى عبارت است از اينكه جسمى مسافتى را كه بين آن و بين جسمى ديگر است با حركت قطع كند، و به آن نزديك شود، و اگر ما اين خصوصيت ماديت را از عمل آمدن مجرد كنيم ، و در نتيجه صرف نزديكى و رفع فاصله و حائل ميان دو چيز كه غرض نهائى از آمدن است باقى بماند، چنين آمدنى را مى توانيم به خدا نسبت دهيم ، و بطور حقيقت هم نسبت دهيم ، نه بطور مجاز، پس آمدن خدا به سراغ كفار به معناى برطرف شدن موانع ميان قضاى خدا و ميان آنان است ، و اين خود يكى از حقايق قرآنى است كه بحث هاى برهانى نمى تواند به آن دست يابد، مگر آنكه تواءم با امعان و تدبر باشد، و پيچ و خم هائى كه در اين راه است پشت سر گذاشته بتواند اثبات كند كه حقيقت هستى و وجود اصيل حقيقتى داراى شدت و ضعف است .

و به هر حال آيه مورد بحث متضمن و عيد و تهديدى است كه آيه قبل به آن اشاره دارد كه مى فرمود: ان الله عزيز حكيم و ممكن است تهديدى باشد به عذابى كه كفار در روز قيامت در پيش دارند، چون آيات مشابه آيه مورد بحث مانند آيه : (هل ينظرون الا ان تاتيهم الملائكه او ياتى امر ربك ) ظهور در همين عذاب دارد.و ممكن است تهديدى باشد به حادثه اى كه وقوعش در دنيا متوقع است ، و اين احتمال بعد از مراجعه به بعد از آيه (ولكل امة رسول ) و آيه بعد از آيه : (فاقم وجهك للدين حنيفا) و نيز مراجعه به سوره انبيا و غيره در نظر قوت مى گيرد، چون از اين موارد استفاده مى شود كه آخرت آينده همين دنيا است ، و ظهور تام هر حقيقتى است كه در اين دنيا است ، و نيز ممكن است تهديدى باشد به آينده اى كه در انتظار آنان است چه در دنيا و چه در آخرت ، و به هر حال جمله : (فى ظلل من الغمام) را بايد به معنائى گرفت كه مناسب با موردش باشد.

وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ


از جمله (والى اللّه ...) به خوبى بر مى آيد كه فاعل قضا هم خداى تعالى است و اگر نام خداى تعالى را نياورد، و فرمود قضاى امر رانده مى شود، براى اين بوده كه مانند هر بزرگى ديگر اظهار عظمت و كبريا كند، كه وقتى از وقوع احكامشان و صدور اوامرشان خبر مى دهند نمى گويند ما چنين كرديم ، بلكه مى گويند چنين و چنان شد، و اينگونه تعبيرها در قرآن كريم بسيار است .


بحث روايتى (پيرامون مراد از آيات ياد شده )


در تفسير آيه (يا ايها الناس كلوا مما فى الارض حلالا طيبا...)، عده اى از روايات نقل كرديم كه معنائى را كه ما براى پيروى گامهاى شيطان كرديم تاءييد مى كرد، بدانجا مراجعه شودو در بعضى از روايات آمده كه سلم عبارت است از ولايت ، و معلوم است كه اين روايت مى خواهد يكى از مصاديق سلم را ذكر كند، كه مكرر نظاير اين تطبيق گذشت و در توحيد و معانى از حضرت رضا (عليه السلام ) روايت آورده كه در تفسير آيه : (هل ينظرون الا ان ياتيهم اللّه فى ظلل من الغمام ) فرمود: آيه شريفه اينطور نازل شده : (هل ينظرون الا ان ياتيهم الله بالملائكه فى ظلل من الغمام ) يعنى آيا منتظر جز اين هستند كه خدا ملائكه را با ابرهائى سياه بفرستد و درباره آيه شريفه :(و جاء ربك و الملك صفا صفا) فرمود: خداى عزوجل متصف به آمدن و رفتن نمى شود او متعالى از اين است كه جابجا شود، پس منظور از آيه شريفه آمدن امر خداست ، و تقدير آن (و جاء امر ربك ) است .


مؤ لف : منظور امام رضا (عليه السلام ) اين است كه مراد آيه چنين است ، نه اينكه آيه دراصل به اين صورت نازل شده .
و اين معنائى كه امام براى آيه شريفه كرده ، عينا همان معنائى است كه به نظر ما قريب آمد، كه منظور از آمدن خدا آمدن امر خداست ، چون ملائكه هر چه مى كند و هر وقت نازل مى شود به امر خدا مى كند و نازل مى شود، همچنانكه آيه : (بل عباد مكرمون لا يسبقونه بالقول و هم بامره يعملون ).و درباره نزولشان فرموده : (ينزل الملائكه بالروح من آمره ).


البته در اين ميان معناى ديگرى هست كه بعضى از مفسرين آن را احتمال داده اند و آن اين است كه استفهام در آيه انكارى باشد، و بخواهد تمام جمله را انكار كند، نه تنها مدخول خود را انكار كند.
بنابراين احتمال معناى آيه چنين مى شود: اين كفار منتظر همين هستند كه امرى محال محقق شود، و آن اين است كه خدا سوار بر ابرهائى سياه به سراغشان آيد، همانطور كه يك جسم به نزديك جسمى ديگر مى آيد، و نيز انتظار دارند ملائكه نزدشان آيد، امر و نهيشان كند، و حال آنكه چنين چيزى محال است ، پس آيه شريفه بطور كنايه محال بودن اين توقع را افاده مى كند، كه كفار با پند و نصيحت به راه بيايند.
ليكن اين توجيه با اينكه گفتيم آيات همه در يك سياقند نمى سازد، چون لازمه وحدت سياق اين است كه كلام متوجه به مؤ منين باشد، وچنين وضعى ندارند كه به راه آمدنشان به وسيله نصيحت محال باشد، بلكه مؤ منين در راه هستند.


علاوه بر اينكه اگر سياق كلام براى افاده اين معنا بود خالى از رد بر كفار نمى بود، همچنانكه عادت قرآن در امثال اين مقامات اين است كه گفتار طرف را رد مى كند، مانند آيه : (و قال الذّين لايرجون لقائنا: لولا انزل علينا الملائكه ؟ او نرى ربنا؟ لقد استكبروا فى انفسهم و عتوا عتوا كبيرا) و (قالوا اتخذ الرحمن ولدا سبحانه ).
از اين هم كه بگذريم اگر منظور از آيه مورد بحث چنين معنائى بود، ديگر جا نداشت جمله : (فى ظلل من الغمام ) را اضافه كند، و همچنين در بقيه كلمات هيچ نكته روشنى به چشم نمى خورد، و كافى بود بفرمايد: (هل ينظرون الا ان ياتيهم اللّه ).

بحث روايتى ديگر
تفسير آيه : (هل تنظرون ...) و آيات مشابه آن در روايات ائمه اهل بيت (ع ) بر سه وجه
بايد دانست كه در روايات ائمه اهل بيت (عليه السلام ):
1 - اين آيه شريفه به روز قيامت تفسير شده ، چنانكه عياشى در تفسير خود از امام باقر (عليه السلام ) اين روايت را آورده .
2 - ونيز بروز رجعت هم تفسير شده ، كه مرحوم صدوق روايت آن را از امام صادق (عليه السلام ) نقل كرده .
3 - و به ظهور مهدى (عليه السلام ) نيز تفسير شده و عياشى روايتش را در تفسير خود به دو طريق از امام باقر (عليه السلام ) آورده .
و نظاير اينگونه روايات بسيار است ، كه اگر بخواهى كتب حديث را صفحه به صفحه ببينى ، خواهى ديد كه روايات بسيار زيادى از ائمه اهل بيت (عليهم السلام ) در تفسير بسيارى از آيات آمده ، كه يا فرموده اند: مربوط به قيامت است ، و يا فرموده اند: مربوط به رجعت است ، و يا فرموده اند: مربوط به ظهور مهدى (عليه السلام )، و اين نيست مگر به خاطر وحدت و سنخيتى كه در اين سه معنا هست .


و مردم چون هيچ بحثى پيرامون حقيقت روز قيامت نكرده اند، و زحمت اين تحقيق را بخود نداده ، و در نتيجه نفهميده اند كه قرآن كريم درباره اين روز عظيم چه فرموده ، لذا در باره اين روايات دچار اختلاف شده اند، بعضى به كلى آنها را با اينكه صدها روايت است ، و شايد از پانصد روايت كه در ابواب مختلف نقل شده تجاوز كند طرح كرده اند، و بعضى ديگر دست به تاءويل و توجيه آنها زده اند، با اينكه ظهور آنها روشن است ، و بلكه بعضى از آنها صريح در مفاد است ، و بعضى ديگر كه حد متوسط و راه ميانه را رفته اند تنها به نقل آنها اكتفا نموده ، از بحث پيرامون آنها خوددارى نموده اند.


بحث پيرامون رجعت


فرقه هاى اسلامى غير شيعه كه عامة مسلمين را تشكيل مى دهد، هر چند ظهور مهدى (عليه السلام ) را قبول دارند، و رواياتش را به طرق متواتر از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) نقل كرده اند و ليكن مساءله رجعت را انكار نموده ،
وآن را از مختصات شيعه دانسته اند، و چه بسا بعضى از كسانى كه شيعه زاده اند، و اسما خود را شيعه مى شمارند، در اين اعصار پيدا شده اند كه مى گويند: روايات شيعه از احاديث دروغى است كه دست يهود و يا كفارى كه تظاهر به اسلام مى كردند، مانند عبد الل ه سبا و يارانش آنها را داخل در احاديث ما كرده اند.


و بعضى ديگر در مقام ابطال رجعت از راه دليل عقلى وارد شده و بطور خلاصه گفته اند: (مرگ امرى است كه با در نظر گرفتن عنايت پروردگار هرگز بر هيچ زنده اى عارض نمى شود مگر بعد از آنكه آن موجود زنده به حد كمال رسيده باشد، و زندگيش كامل شده ، آنچه در قوه داشته به فعليت رسيده باشد، و چنين موجودى كه تمامى كمالات بالقوه اش فعليت يافته ، اگر بعد از مردن به دنيا برگردد، در حقيقت دوباره به حالت قوه وبرگشته است ، و اينكه چيزى كه فعليت يافته برگردد و بالقوه شود امرى است محال ، مگر اينكه مخبرى صادق كه يا خود خداست و يا خليفه اى از خلفاى او، از چنين برگشتى خبر دهند، همچنانكه در داستان هاى موسى ، و عيسى ، و ابراهيم (عليهم السلام ) و داستان هائى از ديگران چنين خبرهائى آمده ، ولى نه از خدا، و نه از يكى از خلفاى او خبر معتبرى نيامده كه دلالت بر رجعت داشته باشد، و رواياتى كه قائلين به رجعت به آن تمسك مى كنند تمام نيست ، آنگاه شروع كرده اند به تضعيف روايات ، و يكى يكى را رد كرده اند، نه صحيحى باقى گذاشتند و نه سقيمى .

مساله رجعت ورد بر منكرين آن

خوب توجه كن كه اين بيچاره نفهميده كه اگر دليلش درست باشد، و راستى دليل عقلى باشد صدر دليلش ذيل آن راباطل مى كند، چون اگر چيزى محال ذاتى شد، ديگر استثنا بر نمى دارد، كه با خبر دادن مخبر صادق از محال بودن برگشته ، و ممكن شود، بلكه مخبر هر كه باشد وقتى از وقوع امرى محال خبر مى دهد، بايد فورا صادق بودنش را تخطئه كرد، و به فرضى كه نتوانيم در صادق بودنش شك كنيم ، ناگزير بايد خبرش را تاءويل كنيم ، و معنائى به آن بدهيم ، كه ممكن باشد، مثل اينكه اگر خبر داد كه عدد يك نصف عدد دو نيست ، و يا خبر داد كه تمامى خبرهاى صادق در عين صادق بودن كاذب است ، كه گفتيم اگر بتوانيم در راست گوئى اين مخبر تشكيك مى كنيم ، و اگر نتوانستيم ناگزير كلامش را توجيه مى كنيم ، بطوريكه از محال بودن در آيد.


و اما اينكه گفت : چيزى كه از قوه به فعليت در آمده ، ديگر محال است بالقوه شود، مطلبى است صحيح ، و ليكن قبول نداريم كه مساءله مورد بحث ما از اين باب باشد، براى اينكه مورد فرض او با مورد فرض ما مختلف است ، مورد فرض او كسى است كه عمر طبيعى خود را كرده ، و به مرگ طبيعى از دنيا رفته باشد، كه برگشتن او به دنيا مستلزم آن امر محال است ، و اما مرگ اخترامى كه عاملى غير طبيعى از قبيل قتل و يا مرض باعث آن شود برگشتن انسان بعد از چنين مرگى به دنيا مستلزم هيچ محذور و اشكالى نيست ،چون ممكن است انسان بعد از آنكه به مرگ غير طبيعى از دنيا رفته در زمانى ديگر مستعد كمالى شود، كه در زمانى غير از زمان زندگيش موجود و فراهم باشد، و بعد از مردن دوباره زنده شود تا آن كمال را بدست آورد.
و يا ممكن است اصل استعدادش مشروط باشد به اينكه مقدارى در برزخ زندگى كرده باشد، چنين كسى بعد از مردن و ديدن برزخ داراى آن مى شود، و دوباره به دنيا بر مى گردد، كه آن كمال را به دست آورد، كه در هر يك از اين دو فرض مساءله رجعت و برگشتن به دنيا جايز است ، و مستلزم محذور محال نيست ، اين گفتارى خلاصه و فشرده بود، درباره مساءله رجعت ، و تمام حرف هاى آن موكول است به مقامى ديگر.

روايات ائمه اهل بيت عليهم السلام نسبت به اصل رجعت متواتر است

و اما اينكه در يك يك روايات مناقشه كرده ، و آنها را ضعيف شمرده ، در پاسخش مى گوئيم : هر چند هر يك از روايت ها روايت واحد است ، و ليكن روايات ائمه اهل بيت (عليهم السلام ) نسبت به اصل رجعت متواتر است ، به حدى كه مخالفين مساءله رجعت از همان صدر اول اين مساءله را از مسلمات و مختصات شيعه دانسته اند، و تواتر با مناقشه و خدشه در تك تك احاديث باطل نمى شود، علاوه بر اينكه تعدادى از آيات قرآنى و روايات كه در باب رجعت وارد شده دلالتش تام و قابل اعتماد است ، كه ان شاء اللّه به زودى در موردى مناسب متعرض آنها مى شويم ، مانند آيه : (و يوم نحشر من كل امة فوجا ممن يكذب باياتنا) و آيات ديگر.


علاوه بر اينكه آيات ديگرى از قرآن دلالت اجمالى بر وقوع رجعت دارد مانند آيه : (ام حسبتم ان تدخلوا الجنه و لماياتكم مثل الذين خلوا من قبلكم ) كه مى فهماند آنچه در امت هاى گذشته رخ داده ، در اين امت نيز رخ خواهد داد، و يكى از آن وقايع مساءله رجعت و زنده شدن مردگانى است كه در زمان ابراهيم و موسى و عيسى و عزير و ارميا و غير ايشان اتفاق افتاده ،بايد در اين امت نيز اتفاق بيفتد.همچنانكه رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) هم كلامى دارند كه بطور اجمال مى فهماند آنچه در امت هاى سابق اتفاق افتاده در اين امت نيز اتفاق خواهد افتاد، و آن اين است كه فرمود: به آن خدائى كه جانم به دست اوست ، كه شما مسلمانان با هر سنتى كه در امت هاى گذشته جريان داشته روبرو خواهيد شد،و آنچه در آن امت ها جريان يافته مو به مو در اين امت جريان خواهد يافت ، بطوريكه نه شما از آن سنت ها منحرف مى شويد، و نه آن سنت ها كه در بنى اسرائيل بود شما را ناديده مى گيرد.


از اينهم كه بگذريم اين قضايائى كه ائمه اهل بيت (عليه السلام ) خبر داده اند جزء ملاحم و اخبار غيبى مربوط به آخر الزمان است ، و راويانى آنها را آورده اند كه مربوطند به قرن ها قبل از اين ، و كتبشان از زمان تاءليف تاكنون محفوظ مانده ، و نسخه آنها دست نخورده ، و ما تاكنون به چشم خود ديده ايم پاره اى از آنچه آن حضرات پيشگوئى كردند بدون كم و زياد به وقوع پيوست ، قهرا بايد نسبت به بقيه آنها نيز اعتماد كنيم ، و به صحت همه آنها ايمان داشته باشيم .

بيان اينكه بين نشئه دنيا و نشئه قيامت مزاحمتى نيست همانگونه كه بين عالم برزخ وعالم دنيا هم مزاحمتى وجود ندارد
حال به آغاز سخن برگرديم ، كه مى گفتيم : يك آيه گاهى تفسير مى شود به روز قيامت ، و گاهى به رجعت ، و گاهى به روزگار ظهور مهدى (عليه السلام )، اينك مى گوئيم : آنچه از كلام خداى تعالى درباره قيامت و اوصاف آن به دست مى آيد، اين است كه قيامت روزى است كه هيچ سببى از اسباب ، و هيچ كارى و شغلى از خداى سبحان پوشيده نيست ، روزى است كه تمامى اوهام از بين مى رود، و آيات خدا در كمال ظهور ظاهر مى شود، و در سراسر آيات قرآنى و روايات هيچ دليلى به چشم نمى خورد كه دلالت كند بر اينكه در آن روز عالم جسمانى به كلى از بين مى رود، بلكه بر عكس ادله اى به چشم مى خورد كه بر خلاف اين معنا دلالت دارد، چيزى كه هست اين معنا استفاده مى شود كه در آن روز بشر يعنى اين نسلى كه خداى تعالى از يك مرد و زن به نام آدم و همسرش پديد آورده قبل از قيامت از روى زمين منقرض ‍ مى شود.


و خلاصه ميان نشاءه دنيا و نشاءه قيامت مزاحمت و مناقضتى نيست تا وقتى قيامت بيايد دنيا به كلى از بين برود، همچنانكه ميان برزخ كه هم اكنون اموات در آن عالمند، با عالم دنيا مزاحمتى نيست و دنيا هم مزاحمتى با آن عالم ندارد، همچنانكه از آيه : (تاللّه لقد ارسلنا الى امم من قبلك فزين لهم الشيطان اعمال هم فهو وليهم اليوم ، و لهم عذاب اليم ). اين نبودن مزاحمت ، استفاده مى شود.


اين حقيقت روز قيامت است ، روزى كه مردم براى رب العالمين بپا مى خيزند روزى كه همه اسرارشان آشكار مى شود، چيزى از ايشان بر خدا پوشيده نمى ماند، و بهمين جهت است كه گاهى از روز مرگ به روز قيامت تعبير مى شود چون روز مرگ هم روزى است كه پرده ها از روى اسباب براى ميت كنار مى رود، همچنانكه از على (عليه السلام ) روايت شده كه فرمود: (من مات قامت قيامته ، هر كس بميرد قيامتش بر پا مى شود) كه ان شاء اللّه بيان همه اينگونه روايات خواهد آمد.


روز ظهور مهدى (ع ) و روز رجعت و روز قيامت مراتب مختلف يك حقيقت هستند


و رواياتى كه رجعت را اثبات مى كند هر چند آحاد آن با يكديگر اختلاف دارند، الا اينكه با همه كثرتش (كه در سابق گفتيم متجاوز از پانصد حديث است ) در يك جهت اتحاد دارند، و آن يك جهت اين است كه سير نظام دنيوى متوجه به سوى روزى است كه در آن روز آيات خدا به تمام معناى ظهور ظاهر مى شود، روزى كه در آن روز ديگر خداى سبحان نافرمانى نمى شود، بلكه به خلوص عبادت مى شود، عبادتى كه مشوب و آميخته با هواى نفس نيست ، عبادتى كه شيطان و اغوايش هيچ سهمى در آن ندارد، روزى كه بعضى از اموات كه در خوبى و يا بدى برجسته بودند، يا ولى خدا بودند، و يا دشمن خدا، دوباره به دنيا بر مى گردند تا ميان حق و باطل حكم شود.

و اين معنا به ما مى فهماند روز رجعت خود يكى از مراتب روز قيامت است ، هر چند كه از نظر ظهور به روز قيامت نمى رسد، چون در روز رجعت باز شر و فساد تا اندازه اى امكان دارد، به خلاف روز قيامت كه ديگر اثرى از شر و فساد نمى ماند و باز بهمين جهت روز ظهور مهدى (عليه السلام ) هم معلق به روز رجعت شده است چون در آن روز هم حق به تمام معنا ظاهر مى شود، هر چند كه باز ظهور حق در آن روز كمتر از ظهور در روز رجعت است .
و از ائمه اهل بيت (عليه السلام ) نيز روايت شده كه فرموده اند ايام خدا سه روز است ، روز ظهور مهدى (عليه السلام ) و روز برگشت ، و روز قيامت ، و در بعضى از روايات آمده : ايام خدا سه روز است ، روز مرگ و روز برگشت و روز قيامت .

و اين معنا يعنى اتحاد اين سه روز بر حسب حقيقت ، و اختلاف آنها از نظر مراتب ظهور باعث شده كه در تفسير ائمه عليه السلام بعضى آيات گاهى به روز قيامت ، و گاهى به روز رجعت ، و گاهى به روز ظهور مهدى تفسير شود، و در سابق هم گذشت كه گفتيم چنين روزى فى نفسه ممكن است ، بلكه واقع هم هست ، و منكر آن هيچ دليلى بر نفى آن ندارد.

انتهای پیام/

کلیدواژه:

روایات ائمه اهل بیت | فى ظلل من الغمام | هل ینظرون الا ان | استفاده مى شود | خطوات الشیطان | روز ظهور مهدى | ان یاتیهم الل | علیهم السلام | روز قیامت | آیه مورد بحث | یاتیهم الل ه | علیه السلام | مساءله رجعت | آن روز | خطوات شیطان | خدا نسبت | مگر به خاطر | نسبت مى دهد | گاهى به روز | خداى تعالى | فرموده اند | خدا و رسول | آیه شریفه | لا تتبعوا | مانند آیه | مى فرماید | آیات قرآن | فرموده ان | مى شود | روز رجعت | امر ربک | امر خدا | نمى شود | خبر داد | مؤ منین | مى خورد | شده اند | م الل ه | مى آید | امت ها | مى رود

درخواست سازمان عفو بین‌الملل از استرالیا در فاش ساختن توافق‌های نظامی با عربستان انتقاد دو روشنفکر کرد عراقی از واکنش اربیل به رای دادگاه فدرال عراق علوی: شکست داعش نتیجه اطاعت از رهبری است/رضایی: برگ زرین دیگری در تاریخ نبردهای انقلاب رقم خورد پیشگیری از خطرات ساختمان فرسوده در تهران با پلمب یک سینمای قدیمی رونمایی از کتاب فانوس حرم در همدان شاخص داوجونز چیست؟ قاتل فراری را شناسایی کنید + عکس پایان تراژدی داعش و بازتاب های آن زیست_گردش مواد_آرامفر_موسسه ونوس نقاشی دانلود قسمت 15 سریال عشق اجاره ای دوبله در تلگرام شیمی کنکور موسسه حرف آخرمطابقت شیمی استاد شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرمطابقت شیمی استاد شیروانی بلاخره بره یا نره . . . طرح بی آر تی که باعث ترافیک شده است حل تست های هدایت دین و زندگی کنکور موزیک ویدیو بلوچی آرام نگندی از شوکت صفر موزیک ویدیو هو جنت از شوکت صفر زیست_هورمون2_آرامفر_موسسه ونوس شیمی کنکور موسسه حرف آخرمطابقت شیمی باکنکور96 شیروانی خورشید تو رو میکشه - Markiplier آهنگ پیوند شیمی کنکور موسسه حرف آخرمول در ظرفیت محدودکننده شیروانی کمکم کنید من gta v میخام حل تست های شیمی کنکور 95(قسمت یازدهم)-استادشیروانی شیمی 70-استاد شیروانی این خیلی مجیده محرم روستای مجیدآباد خدابنده سال1383 شیمی کنکور موسسه حرف آخرنحوه مطالعه شیمی سال3 شیروانی تقدیم به نگین جونم ❤❤ سیاوش قمیشی - پیله بهترین مشاور کنکور سریال پایتخت - لباس ننه لیلا دستگاه نوار قلب وایرلس مشاوره کنکور آشنایی با اسباب بازی ها کلاس زبان دبستان دخترانه مفتاح تکه کلام های خنده دار سری بازی Uncharted نماهنگ بسیارزیبای حس بهشت موزیک ویدیو بلوچی کدم کدم از شوکت صفر آهنگسازی دیسلاو در اف ال استدیو دعوا زن و مرد ((ناجور)) مشاوره کنکور برنامه زندگی استاندارد(در برنامه شونشینی) -شیرآلات آهنگ (صِدام) از اریکسون عارف و عهدیه - یک شب یک روز داستان هذیان شیمی کنکور موسسه حرف آخرتدریس عناصروابسته شیروانی شیمی حرف آخر-استادشیروانی مشاوره کنکور شیمی کنکور موسسه حرف آخرتدریس گیبس استاد شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرتطابق شیمی کنکور96استاد شیروانی درماندگی تروریست های داعش پس از دستگیری در بوکمال تیزر اربعین دیرین دیرین فعال کردن شوک سمت راست FIFA18/17 + نرم افزار مورد نیاز اسیر شدن داعشی ها توسط ارتش سوریه _ دیروز _ بر فراز قله های افتخار با MSI GTX 1080 Ti GAMING X TRIO گزارش تایم لپس جلسه هفتم کارگاه مادر و کودک صحبتها و گریه جواد خیابانی درباره زلزله کرمانشاه حرف های جواد خیابانی از کرمانشاه گروه سرود رویش زنانی که آواز خواندنشان قدغن است نحوه ی اتصال دو اسپیکر سوند_تاچ بوز به یکدیگر بداهنه نوازی دوتار دابسمش جدید آموزش پیدا کردن جهت ها مبحث اختیار2 راننده واقعی به ایشون میگن مبحث اختیار 1 رنگ آمیزی ماندالا با روان نویس ژله ای اکلیلی حمید فولادی - بید مجنون حاج قاسم سلیمانی در حال فرماندهی عملیات بوکمال تعرض افسر آمریکایی به یک زن بعد از بازادشتش کرمانشاه انیمه نارنجی - orange قسمت 4 با زیرنویس فارسی تقلید صدای حیرت انگیز داریوش ( داریوش اقبالی ) از حسن ریوندی به همراه سیدجواد هاشمی عناصرواسطه-استاد شیروانی قلمرو در ساختمان کووالانسی-استاد شیروانی گروه عاملی-استادشیروانی کولیگاتیو-استاد شیروانی صفر تا صد گیاهان دارویی با دکتر قیلاوی زاده۰۹۳۵۸۲۵۳۹۴۵ حل فوق سریع تست های دینی کنکور 95 رشته تجربی بخش 4 عسل کلوخ حل فوق سریع تست های دینی کنکور 95 رشته تجربی بخش 6 تزئینی برای اتاق یا پزیرایی سمعک های RIC داستان جنگ در خانه موزیک جدید با سبک دنس، از آلن واکر(Alan Walker) فوق العاده شنیدنی! به نام خدا یه نقطه★نظر بدید دخیا★ توحید شناسی:خالقیت دین و زندگی کنکور توحید شناسی:ربوبیت دین و زندگی کنکور انیمیشن قونشو عود (قاوال هاواسی) عجب عربیه!!! مقایسه دریل بتون کن بوش و هیلتی دانلود آهنگ جدید حامد پهلان دربند - درس یک زلزله زده برای غارتگران بیت المال پرزنتر بی سیم R400 لاجیتک تیتراژ کانال عجب پسری که از همه چیز عقبه! زبان حرف آخر-زبان100-دهم-استادمحمودی-مشاوره متفاوت زبان زبان حرف آخر-زبان 100-دهم-استاد محمودی-زنجیره لغات2 زبان حرف آخر-زبان 100-دهم-استاد محمودی-لغت در جمله 2 بهترین افزونه های فایرفاکس-قسمت 2 زبان حرف آخر-زبان 100-دهم-استادمحمودی-معنی کردن کامل ذغال خود سوز رضا زبان حرف آخر-زبان 100-دهم-استاد محمودی-گرامر1 انیمیشن کوتاه و مفهومی - Fresh Guacamole - گواامول تازه زبان حرف آخر-زبان 100-دهم-استاد محمودی-گرامر2 تعقیب و گریز پرهیجان ماموران پلیس آگاهی پایتخت انهدام تانک ارتش سوریه با موشک تاو توسط احرار الشام تردمیل خروس ها!!!!!!!!! توحید شناسی:حل تست3 دین و زندگی کنکور مسیح و آرش ای پی - بعد از تو میكس از سریال اکیا Masih ترس خیلی بده توحید شناسی:حل تست1 دین و زندگی کنکور توحید شناسی:همه توحیدها دین و زندگی کنکور پشت صحنه فیلم Captain America civil war مرحله GTA SAفارسی فیزیک حرکت شناسی_سقوط آزاد_یحیوی_موسسه ونوس پازل باند توحید شناسی:حل تست2 دین و زندگی کنکور ماشاءالله به این ورزشکار؛ تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 10- فایل های فشرده Zip آشنایی با بازی Fallout 4 قسمت ۲ توحید شناسی1 دین و زندگی کنکور اجرای گروه نسیم قدر در سر سفره خدا عربی_حرکت گذاری 1_آزاده_موسسه ونوس پاسخ رهبر انقلاب به پیام سردار قاسم سلیمانی سخنان جالب سید حسن نصرالله در رد اتهامات اتحادیه عرب شاهکاری از رتبه 300 کنکور! راز درصد بالای 90 دینی کنکور لحظه بسیار جالب مردن اژدها در ماین کرافت زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی- نحوه تدریس لغت آموزش ساخت بیت گنگ زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-مرجع ضمیر دردرک مطلب زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-جمع بندی گرامر کنکور داستان معمار زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-کدینگ لغت زبان زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-صفت فاعلی و مفعولی زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-نحوه تدریس لغت زبان حرف آخر-زبان 100-استاد محمودی-لغت بارستوران شهر THE EVIL WITHIN 2 قسمت 13 Coldplay - Hypnotised کلدپلی + متن ترانه کلیپ "هیولا بر روی استیج" از انیمیشن Coco تور تفریحی آموزشی کسب وکار ۱۴۰۰- تفریحات جذاب جزیره کیش آشنایی اجمالی با سیستم های تصویر در GIS-گام دوم مقدمه موسسه زبان نور- انیمیشن آموزش رنگها موشن گرافیک مهم و تاثیر گزار نذر آیا کاتلین آینده توسعه برنامه های اندروید است؟ زبان_گرامر درس8 پیش_اناری_موسسه ونوس رول بک کردن پله برقی ربات هایی که دستیار پزشکان هستند فیلم محمد رسول الله (ص) مرگ انسانیت تبلیغ خلاقانه IKEA - مادر زن! موزه ماشین زبان_گرامر درس8 پیش_اناری_موسسه ونوس مجموعه طنز خنده بازار چهارپایه داغ احمد پورمخبر 304 آموزش مبحث هدایت دین و زندگی کنکور حضور خدا را در طبیعت حس کنید تحقق وعده نابودی داعش توسط سردار سلیمانی مسابقات فرمول یک با هواپیما کلیپ پائیز مشاوره کنکور مشاوره کنکور آنونس فیلم سینمایی ایران برگر مشاوره کنکور معرفی محصولات Dango تصادف شدید حین مسابقه اتومبیل رانی شمارش سلول های دارای رنگ خاص در اکسل - آموزش VBA سردار سلیمانی انتقام خون شهید حججی را از داعش گرفت آشنایی اجمالی با سیستم های تصویر در GIS - مشابه تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 3- نصب ویندوز Installation اپلیکیشن تلفن همراه یک دو سه (123) استاد مشایخی فرود هواپیما وسط خیابان دانلود قسمت 66 سریال کاخ نشینان دوبله در تلگرام انهدام خودروی انتحاری داعش توسط ارتش عراق هلیکوپتر پلیس درتعقیب راننده خلافکار دربزرگراه تهران! چگونه با یا بدون داشتن کبریت،آتش روشن کنیم؟ موزیک ویدیو بلوچی " یک بری" از شوکت صفر موزیک ویدیو بلوچی اهسته اهسته شوتا از شوکت صفر موزیک ویدیو بلوچی "تو کی روی" از شوکت صفر موزیک ویدیو بلوچی دلا گو مجا از شوکت صفر تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 6- پنجره ها Casement روایت جعلی از اقامتگاه استالین،چرچیل و روزولت در تهران کشف کارگاه تولید گازهای سمی داعش در دیرالزور چالش نخندیدن - Mini ladd زلزله استان کرمانشاه موزیک جدید آرین عابدی و سهیل نصیری به نام مسکن شیمی -استادشیروانی موزیک ویدیو گم هزارا په بجکند از شوکت صفر موزیک ویدیو بلوچی صحبای سرا ک درکپی از شوکت صفر مشاوره کنکور مشاوره کنکور بارش باران در بندر هندیجان آقا بیهان آینده #بیت کوین bitcoin# و #ارز های #رمزنگاری مشاوره کنکور مشاوره کنکور شیمی کنکور موسسه حرف آخرتغیر تست در گذر زمان شیروانی گزارش تایم لپس جلسه پنجم کارگاه مفاهیم پایه ریاضی آی مس آشنایی با زبان بدن و تحلیل حرکات افراد - قسمت اول دانلود قسمت 23 سریال پرنده های بی بال در تلگرام چگونگی پیشروی نیروهای مقاومت مقابل داعش در سوریه کتابگردی شهردار و جمعی از اعضای شورای شهر مشهد هنرپیشه های من شرو اهنگ جدید سامی بیگی : به تو مربوط نیست زن بارداری که سالم از زیر آوار بیرون آوردنش آخه یه کاندوم گرفتن ارزششو نداشت دیوانه ها روش بزرگ کردن الت تناسلی - وکیوم شهید مدافع حرم دانلود قسمت 21 سریال ماه کامل با زیرنویس در تلگرام آزادی که دم از آن می زند - رائفی پور آموزش صد در صد تضمینی و حرفه ای ارگ 09212414430 بهترررین ریون کویین ♡مهلا جووون♡ وقتی یه فسقلی زحمتتو به باد میده ماجرای تندیس فروشی و علاقه تولیدکنندگان به خریدن جایزه! جوش هاتون رو اینطوری بترکونید حل فوق سریع تست های دینی کنکور 95 رشته تجربی بخش 2 عملیات احرارالشام ضد ارتش سوریه در اداره مرکبات حرستا مصاحبه the witcher 3 wild hunt قسمت 13 خخخ آرایش عروس، قبل و بعد بدون ادیت اسرار فاش نشده شب عروسی ، حسن ریوندی خنده دار ترین و جدیدترین اجرای حسن ریوندی در سالن بزرگ تهران گفتگوی اختصاصی صدای آمریکا با شهاب حسینی بعد از کسب جایزه بهترین بازیگر جشنواره کن گفت وگوی عادل فردوسی پور با شهاب حسینی دانلود فوتیج با كیفیت روشن كردن كبریت- بی صدا قسمت 1 اول سریال آشوب | دانلود رایگان | مستقیم حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 شاه پناه استاد کریم خانی تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 8- فایلها و پوشه ها Files جذب اتفافات خوب زندگی با تمرین های شکرگزاری تجسم خلاق کلیپ جالب از حسن ریوندی تنظیم شیر فشار شکن یورک - فروش و قیمت انواع| واچار پایپ دابسمش جالب از فادی رازمهر یادم توروفراموش... خادمان سفره کرم گیم پلی Tom Clancy's Ghost Recon® Wildlands در PS4 حل فوق سریع تست های دینی کنکور 95 رشته تجربی بخش 5 نگاه نکنین از عمر تون کم میشه کلیپ عکس رهام ❤ آهنگ:شِتِرناز(بی کلام) نوازنده شمشاد:استاداحمدنظری گیتار باربیم بچه شنای مرد بدون دست و پا تمیز کردن سمعک پشت گوشی RIC ویدیوی نصب و راه اندازی دیسک تراش درجا MAD هلند انیمیشن خنده دار مستربین فصل چهارم قسمت 21 بمیر لعنتی!(gtav) بچه ها یکی هکم کرد شب ها بعضی از فیلم هام نیست وهی کم تر میشه خدا حافظ گیم پلی برخی از سازندگان این بازی یه میکس از پونی دستمال کاغذی ایزی لایف (نسخه شماره سه) مهدی اخوان ثالث ( قاصدک ) دکلمه با صدای سروش زراسوند آریانا جوادی نماینده کوچک کانون پرورش فکری و جوانان کوچصفهان انیمیشن خنده دار مستربین فصل چهارم قسمت 22 انیمیشن خنده دار مستربین فصل چهارم قسمت 23 انیمیشن خنده دار مستربین فصل چهارم قسمت 24 انیمیشن خنده دار مستربین فصل چهارم قسمت 25 ژل اسلایم عالی فیلم پاسخ رهبر انقلاب به نامه سردار قاسم سلیمانی فوری:اخباری از امام زمان(عج)در((روزجمعه)) آهنگ زمان......و...ت... خ موقع بازی ، روی کدوم حالتی هستید ؟! میکس نام تو پرفروش ترین انمیه دنیا مرحله gta saفارسی دموی فیلم آموزش برنامه نویسی با سی پلاس پلاس ++C کبوترمشهد شکار مواضع النصره در غرب حلب توسط پهبادهای روسی بهترین صدا موتور هوندا کاوازاکی یاماها دموی فیلم دوره آموزشی مقاله نویسی علمی ویدئوهایی از مسیر راهپیمایی اربعین1396شماره9 داب اسمش های فوق العاده محمد امین کریم پور توضیحات زنگنه درباره حواشی ایجاد شده در خصوص قرارداد توتال معاد شناسی : دنیا دین و زندگی کنکور سخنرانی سلنا گومز در مراسم لوپوس گالا 2017 دابسمش آذری .....نه میتونم با غم تنهایی سازش کنم نه غرور اجازه میده که به تو خواهش کنم..... مناجات کربلایی ناصر بهمن زاده تریلر بازی Red Dead Redemption 2(سرخ پوست مرده 2) اسلایم جدیدم و وسایل جدیدم بله گفتن جالب عروس و داماد موتورسنگین چندین تا از نقاشی های ٭نانازم٭ حرکات جالب تو just .... ریونن کویینvsاپل وایت توضیحاتت اسلایم جدیدم ساخت خودم نوب در حد لالیگا موتورسنگین من و دکستر (کپی ازاد ) زعفران ایران- زعفران رافع 30 آبان _ بازی مستقل زولا _ تک تیر انداز _ نمروت غیر فعال کردن سرویس های ایرانسلی که غیر فعال نمی شوند. شیطونی دختر ههههه کارتون تام و جری!!عاااااالیه!! ۲عکس از خودم عالیه ریون کویین (من )شیطانی :پرفایلم چیه ؟؟؟ کارتون باب اسفنجی!!عاااالی!! سنگ اربسكاتو-سنگ عرب اسكاتو-سنگ عربسكاتو آهنگ خاطره انگیز بازی مجازاتگر تار و مار شدن سربازان قهرمان ارتش عربستان توسط موشک تاو فیلم ترسناک شبح تاریکی The Darkness Ghost · اتفاقات عجیب غریب در زلزله کرمانشاه افشا شد پارک 3 بعدی اسکچاپی - J6 گدایان لایک- حتما بیبین اگه لایک ونظرتون کمه آموزش فیفا18 (التیمیت تیم قسمت چهارم) موزیک بی کلام (Faded) از آلن واکر (Alan Walker) بهترین مشاور کنکور بهترین مشاور کنکور سخنان رهبر انقلاب درباره مبارزه با داعش بهترین مشاور کنکور فیلم میراگر و جداساز های لرزه ای شرکت ژاپنی OILES لگوی شایان برای دومین مسابقه کانال راوی مجموعه طنز خنده بازار افتتاح کارخانه مدیر برکنارشده 303 این دیگ خود مجیده پرسپولیس، غرق در مشکلات مدیریتی ناتمام! هیئت حضرت رقیه(س) مجیدآباد اربعین در قم تبریک روحانی درباره نابودی داعش به رهبری وسردار سلیمانی آشنایی با بازی Fallout 4 قسمت ۱ حضور حاج قاسم سلیمانی در بوکمال تلویزیون شارپ 2017 مدل LC-55N6000U کارتون تامی تراکتور - قسمت 1 کارتون تامی تراکتور - قسمت 2 کارتون تامی تراکتور - قسمت 3 کارتون تامی تراکتور - قسمت 4 کارتون تامی تراکتور - قسمت 5 کارتون تامی تراکتور - قسمت 6 کارتون تامی تراکتور - قسمت 7 کارتون تامی تراکتور - قسمت 8 کارتون تامی تراکتور - قسمت 9 کارتون تامی تراکتور - قسمت 10 کارتون تامی تراکتور - قسمت 11 کارتون تامی تراکتور - قسمت 12 هیئت عزاداری حضرت رقیه(س) مجیدآباد درشهر مقدس قم کارتون تامی تراکتور - قسمت 13 تفاوت دو کلمه “should” و “must” در گرامر انگلیسی کارتون تامی تراکتور - قسمت 15 کارتون تامی تراکتور - قسمت 16 کارتون تامی تراکتور - قسمت 17 کارتون تامی تراکتور - قسمت 18 کارتون تامی تراکتور - قسمت 19 کارتون تامی تراکتور - قسمت 20 کارتون تامی تراکتور - قسمت 21 کارتون تامی تراکتور - قسمت 22 کارتون تامی تراکتور - قسمت 23 کارتون تامی تراکتور - قسمت 24 کارتون تامی تراکتور - قسمت 25 کارتون تامی تراکتور - قسمت 26 کارتون تامی تراکتور - قسمت 27 کارتون تامی تراکتور - قسمت 28 کارتون تامی تراکتور - قسمت 29 انتقاد یک کشاورز به رئیس جمهور در پخش زنده صدا و سیما کارتون تامی تراکتور - قسمت 30 عکس های جدید سلنا گومز برای برند coach کارتون تامی تراکتور - قسمت 31 کارتون تامی تراکتور - قسمت 32 کارتون تامی تراکتور - قسمت 33 تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 4- میز کار Desktop کارتون تامی تراکتور - قسمت 34 اسپک کوتاه قد کارتون تامی تراکتور - قسمت 35 کارتون تامی تراکتور - قسمت 36 کارتون تامی تراکتور - قسمت 37 مدیران برتر کارتون تامی تراکتور - قسمت 38 عروسک باربی وخانه ی بارب پارک 3 بعدی اسکچاپی - J7 کارمایکل اس ام اس تریلر معرفی بازی SESSION تشکر مردم از سردار حاج قاسم سلیمانی و مدافعان حرم کارمایکل اس ام اس - روش استفاده شوخی حمید ماهی صفت درباره همدان دعوا با راننده ماشی سنگین و عواقب آن دستگاه یوک MT - مایع فلئورسنتی MT آموزش پایه گیج و تست یوک Pie Gauge and Yoke تخریب غیر اصولی ساختمان و حادثه ناگوار میمون باحال!! تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 5- نوار وظیفه Taskbar کیوتی مارک گرفتن اپل بلوم،اسکوتالو و سوییتی بل آزمایش مقاومت در برابر خط و خش گوشی موبایل تصادف موتورسیکلت بدون سر نشین با یک زن محرم سال 1381 روستای مجیدآباد خدابنده پیدا کردن مار از داخل ماشین لباسشویی داعش در نقطه پایان دستگیری تعدادی از اراذل و اوباش تهران تقدیم به همه دختر ای که اسم شون فریده هست تست لایک و بازدید اورافترهای(date night) *درخواستی* بیل گیتس و پروژه ای برای کاهش جمعیت انسان ها ظروفی که قابل خوردن هستند آمریکا داعشی ها را به کدام کشور انتقال خواهد داد ؟ ماینکرافت بزودی دکتر ربات شما را درمان می کند! نقاشی و گریم حرفه ای صورت کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس فدای رفیقای گلم... اسکین جدید ماینکرافت - DanTDM کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس مقایسه کویل اوولوشن با کویل الیت نحوه ثبت فرم استخدام در موسسه ایران ترجمان فلافل فروشی باربیم +مبل یه تیکه اجاره آپارتمان 60 متری در کن سرآسیاب مدل موی زیبای این زن گیم پلی خودم از بازی PART 11) THE LAST OF US ) سلنا گومز روی فرش قرمز مراسم AMAs 2017 فر کردن مو دستگاه دی آر اس پرو شلوار پاره این زن کمر درد بافت مو پارک 3 بعدی اسکچاپی - J8 حمله ی همه جانبه ی روحانیت به رحیم پورازغدی برای اولین بار تور ماهی گیری برای باربی ساخت خودم زیست_هورمون1_آرامفر_موسسه ونوس شیمی کنکور موسسه حرف آخرمول بر ظرفیت قسمت دوم شیروانی حل تست های گیبس-استادشیروانی زوج های ناپیوندی اتم مرکزی-استادشیروانی شیمی -استادشیروانی شروع سریال هندی 24 در تلگرام @Tasvirfa شیمی کنکور موسسه حرف آخرنحوه مطالعه شیمی استاد شیروانی تمرینات دروازه بانی خبر پایان شجره خبیثه داعش توسط سردار سلیمانی به رهبری 3تایی هاش بیان وسط!!! | گیم پلی بازی NFS Hot Pursuit گزارش اختصاصی/چلسی با آنتونیو کونته موفق یا ناموفق؟! شتاب پژو 405 ساخت خودم مشاوره کنکور تریلر بازی موبایل Skyhill - زومجی حتما ببینید پارک 3 بعدی اسکچاپی - J9 شیمی کنکور موسسه حرف آخرنمودار مول بر زمان شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرنمودار مول بر زمان قسمت2شیروانی افزایش سایز اولین ویدیو لگوییم دوبله ی من و دوستم از السا و جک پارک 3 بعدی اسکچاپی - J10 دوبلم از باب اسفنجی "گروه جهادی نجف به کربلا"توزیع تنقلات بین کودکان زلزله زده غرب کشور باب اسفنجی دوبله راه کارهای مدیریت مصرف آب تشییع پیکر شهید مدافع حرم،مرتضی عبداللهی با مداحی رسولی با کاروان حسین انواع اسلب سنگ آگات عقیق سنگ های نیمه قیمتی ساختمانی اسلایم های بامزه دانلود فوتیج با كیفیت نمای زیبایی از قطرات باران- بی صد نماهنگ وعده صادق حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 راه کارهای مدیریت مصرف آب حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 حل تست های کنکور95 -زیست شناسی02166028126 شب بخیر کوچلوها اموزش ماین کرافت که اسمشو گذاشتم tp stone مشخصات فنی کنسول پلی استیشن ۴ مادر خنده دارترین و باحالترین استند آپ کمدی حسن ریوندی دانلود فوتیج با كیفیت تاچ گوشی آیفون صفحه سبز - بی صدا حل فوق سریع تست های دینی کنکور 95 رشته تجربی بخش 3 تاپکی جوون دانلود قسمت 6 سریال عشق سیاه و سفید با زیرنویس تلگرام اموزش ساخت ۲ غول در ماینکرافت دستمال کاغذی ایزی لایف (نسخه شماره یک) نماهنگ مدافع وطن و حرم تقدیم به بزرگ مدافع حرم کلیپ شور شب شهادت امام رضا ( حاج مسعود پیرایش ) اسلایم عکس پرو فایلم کدومه؟ تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 9- باز کردن فایلها Files open with تریلر فصل پنجم Agents of Shield - زومجی تغذیه مناسب برای جلوگیری از افسردگی تجربی 95قسمت اول دین و زندگی کنکور اسلایم خامه ای جدیدم(ساخت خودم) شاه پناهم بده اموزش عروسک استار فایر اسلایم حملات تروریست های احرار الشام به مواضع ارتش سوریه سریال فرار از زندان فصل 5 قسمت 5 - دوبله فارسی تسلط بر افکار خود آنتونی رابینز کارگاه پروتکل گام به گام Full Digital تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 38- نصب سخت افزار Hardware installation غذای فوری و خوشمزه مراحل نصب نرم افزار آزمایشی ایده آل.نت بررسی تست های زبان انگلیسی کنکور - دکتر شهاب اناری - موسسه ونوس تدریس مبحث حد و پیوستگی ریاضی کنکور - استاد محمد مهربان - موسسه ونوس دانلود فیلم American Assassin هندسه تحلیلی کنکور( تالس فوق سریع ) - سعید بنی هاشمی - موسسه ونوس تشکر علمای اهل سنت کرمانشاه از مردم و مسئولین حل تکنیکی سوالات عربی کنکور- استاد مصطفی آزاده - موسسه ونوس آنونس فیلم سینمایی بومرنگ محسن چاوشی - متاسفم - به داخه وه م تقدیم به زلزله زدگان تفاوت بین Ago و before در گرامر انگلیسی دانلود فیلم Domino عباس چرا باهاش اینجوری میکنی‌؟؟ ترسیدن از سگ! رزرو هتل و تورهای تفریحی- گروه بازرگانی پرشین کلیپ آزار و اذیت یک معلول توسط اشرار سعودی تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 39- نصب چاپگر Printer installation عرضه ی جدیدترین دوچرخه های Big NINE و BIG Seven مریدا حل تست های هدایت دین و زندگی کنکور لپ های بسیار چاق امام دهان بشدت کوچیک آخر خنده کلیپ خنده دار و جالب/دابسمش خنده دار و باحال دانلود فیلم Stalker آخرین قدم با صدای حامد زمانی به یاد شهدای مدافع حرم کمک های روانی به آسیب دیدگان زلزله حوادث طبیعی به یادماندنی ترین زوج های سریالهای کره ای از دیدگاه من تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 40- حافظه های قابل انتقال Memory sticks تصاویر جدید از نبرد نیروهای مقاومت با داعش در بوکمال مد و فشن در خیابانهای تهران + تصاویر اعتماد به نفس امیر تتلو! فقط خودشو قبول داره! وحیدزمانی جان جانان ماه تابان سیدی یابن الحسن-1 تعذیه روستای بیروت ۹۶ پسرها وقتی در کلاس درس تقلب میکنن!خنده دار بدل رضا گلزار و سحر قريشى! قضاوت با شما! كشف جسد دختر 25 ساله بعد از دادن جواب رد به خاستگارش! دانلود فیلم Friends with Benefits وقتی قیمت زیرآب همه عوامل دورهمی را می زند! دستگیری اراذل و اوباش تهران تریلر انیمیشن The LEGO Batman Movie با کیفیت 4k ازدواج با پسر همسایه پس از 18 جراحی زیبایی! + تصاوير بسیج یعنی... ساختمان هوشمند Robotina - HIQ - بخش 2 تصادف فوق العاده وحشتناک فجیع ماشین با کامیون بلیط پروازهای داخلی و خارجی- گروه بازرگانی پرشین دانلود فیلم Bad Ass 2: Bad Asses امین حیایی ام بارهاشو برای کمک به مردم زلزله زده بست یک تیکه از پونی کوچولو(دوبله شده در ایران مدلیپز) دلبر قرمز_خاطرات جنگ رضا احسان پور آیت الله تربتی کربلائی محسنیه 1439قسمت1 چند سالته؟ ارسال هیتر سفارشی 320000 کیلو کالری به مقصد جهرم استاد رحیم پور ازغدی_ نفوذ به سبک انگلیسی دل من آیینه دارد به سرم نقش و نگارت تکویر قرآن کمیلا شادی مردم از پیروزی سربازان اسلام برابر داعش عثمان وعەلى بەرنامەى ئاموژگارى پیاوچاكان 5 مدلسازی یک روبات تخیلی به نام مگا من در 4 قسمت_قسمت سوم شیخ حامد شاکرنژاد سوره لقمان توحید تهران آموزش کمانچه کتاب سوم هنرستان خالقی تمرین 36 ایمان ملکی.mp4 تو میری با صدای ماهور ترانه زهره زمانی تنظیم هومن نامداری .mp4 عشق بزرگ با صدای ماهور ترانه زهره زمانی تنظیم سعید زمانی .mp4 گیم پلی خودم از بازی PART10) THE LAST OF US ) فروش انیمیشن دانشجویی : دهقان و مزرعه گاو شیشه ای فربد مدلسازی یک روبات تخیلی به نام مگا من در 4 قسمت_قسمت دوم رادیومتر کروکس انیمیشن کوتاه "Rise and Shine" این سگ هم توی زلزله روحیه شو از دست داده. ما هم برای مردم کمک آوردیم هم حیوانات. ساخت و فروش انیمیشن دانشجویی : عبور از شهر کاغذی آموزش حسابداری- آگهی استخدام حسابدار- نوبت عصر تبلیغ خلاقانه هواپیمایی ترکیش با بازی مسی و کوبی انیمیشن کوتاه “Honor and Glory” زیباترین مرد جهان در ایران جان جانان ماه تابان سیدی یابن الحسن-2 درب ونی ، کابینت هوایی تقدیم به اولین واقعی ترین اصلی ترین و اخرین رزبلا بیوتی دختر بل نانو چاپگر سه بعدی کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس گریم صورت اجاره آپارتمان 75 متری در کارون کوچه نجم زاده نرم افزار پرواز-سیستم حسابداری و امور قرارداها فروش آپارتمان 59 متری بریانک دستگاه پرورش قناری نقد انیمیشن پاندای کونگ فو کار ● حضرت موسی ع در کالبد پاندا مستند افسانه یهود ● نقد سریال جومونگ نقد فیلم جنگ جهانی زد توسط استاد رائفی پور اختصاصی شهرآراآنلاین اجاره آپارتمان 58 متری در کارون ارشد مقدم آموزش طبخ پیتزای همستری!! ساخت و فروش انیمیشن دانشجویی : خورشید باغبان ساخت و فروش انیمیشن دانشجویی : پرواز زنبور خمیری بارش شدید باران در سرپل ذهاب معرفی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (زبان عربی) فروش آپارتمان 38 متری جیحون میدی کنترلر نیتیو اینسترومنت Native Komplete KontrolS88 مداحی ای منجی هرمرد وزن غرقیم در بحر محن مارارهاکن زین فتن فروش آپارتمان 70 متری در 17 شهریور شمالی کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس عکاسی از کودکان در خانه- نکاتی قبل از عکاسی تفاوت بین past و passed در گرامر انگلیسی لمس کیفیت هلندی با دیسک تراش درجا MAD سلنا گومز در مراسم لوپوس گالا 2017 آنونس فیلم «پینوکیو، عاموسردار و رییسعلی» توجه صدا و سیما به سامانه کتاب پلاس بمناسبت هفته کتاب فایل ارائه هوشمند سهم فروش آپارتمان 60 متری در 17 شهریور شمالی آشنایی با انواع سمپاش کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس به همین نشسته بودم به گنه شکسته بودم هستم گدای کوی تو، چشمم بود بر سوی تو کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس قضا و قدر دین و زندگی کنکور #رضایتمندی #متقاضی_ایتالیایی_عمل #فمتولیزیک حجت الاسلام قرائتی می گوید؛ عنایت امام رضا علیه السلام یابن الزهرا امان زین جدایی---العجل یابن طاها کجایی اسلایدشوی تقدیر از همکاران بیمارستان پیامبران آموزش ساخت سری آدم برفی های بهم چسبیده با کاغذ آموزش تقلب فایل ارائه زیبال مقایسه ی سرعت عملکرد آیفون X و وان پلاس 5T ای ماه تابان حرم-مداح آقای مهدی صدقی زلزله زده ای که برق چادرش را با کنتور تامین می کند! کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس اجرای اهنگ عشقم این روزا و صحبت های قبل ان در کنسرت تهران محمد علیزاده بازیگران فیلم لگو مرد عنکبوتی قضا و قدر دین و زندگی کنکور بهترین گنج یاب طلا یاب جهان 09904455400 وارداتی اصلی کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس تفکر خلاق- مقدمه کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس فوتیج پوکه گلوله موج امید لگومتین برای مسابقه اقای راوی ببین TV - داستان طلاق / Bebin TV گپ تایم - پشت صحنه شعر یادت نره / Gap Time ۱۰روش موثر یادگیری زبان های خارجی Top 10 Farsi تفکر خلاق- این دوره برای چه کسانی مناسب است؟ خنده دار افغانی آموزش رفع ارور 0x800700e1 در انتقال فایل حل تست های شیمی کنکور 95(قسمت اول -استادشیروانی اجرای جدید سلنا گومز wolves در مراسم AMAs 2017 پشت صحنه مصاحبه عوامل کتاب پلاس با صدا و سیما کلیپ عاشقانه فوق العاده زیبا نحوه مطالعه دین و زندگی کنکور نصب مانیتور فابریک بی ام و_ BMW تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 44- بازآوری رمز Reset password تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 42- کاربرجدید New user درود بر حشریت - کلیپ کمدی طنز جدید ایرانی خنده دار باحال نسیم سبز ورود بیشرمانه جن به داخل بدن دختر ایرانی / کلیپ 18+ کاشت مو ترمیم مو کاشت ابرو رنسانس بوکمال پس از پاکسازی کلیپ خنده دار جالب شعر زیبا از کلش اف کلنگ تصاویر دیدنی موشکباران اهداف در رزمایش جدید ارتش روسیه مجید اصلی پیدا شد... انواع ماسک خانگی ضد جوش برای انواع پوست برو زیارت نامه بردار-کربلایی سید مجید بنی فاطمه تفکر خلاق- چرا باید خلاقانه فکر کنیم؟ دورباش دیلی ، مستند کندیمیز روستای دورباش کاردستی با آرمیچر فروش انفجاری بیمه های عمر و زندگی آهنگ نوای حیات گربه آزمایش تشخیص مزه ها و حس چشایی فیلمبرداری هوایی از کشتی در حال غرق شدن تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 46- رمزگذاری فایل و پوشه Encryption certifi تولد ملیکا خانم رهبر انقلاب: شرمنده شدم بابت سوالی که از یکی از زنان زلزله زده در چادرشان پرسیدم تیزر مستند بزرگ "سینماهای قدیم پایتخت" نمایش مذهبی گمشده از تاثیر ورزش بر بدنتون بعداز سالها چی میدونید؟؟؟؟ دابسمش جالب از ژینوس با اهنگ امیر تتلو گیم پلی من از بازی metal slug x پارت یکم نیترین ستران گوهداربن ده ست خونه که ن ای وجه رب العالمین مولا امیرالمومنین فیفا 18 اینم قسمت کامل سیندرلا هر چهار قسمت یه لیوان بده به من فوتیج دود سفید اشترک گذاری صفحه اندروید بین ۲یاچند دستگاه چگونه دینی صد کمک کرد تا در 30 سالگی به دندانپزشکی برسم رفع موهای زاید پا نصب دوربین ۳۶۰ درجه BMW X3 THE EVIL WITHIN 2 قسمت 12 مجموعه دورهمی-تعمیر کولر برای تابستان توسط قیمت وارسلان دابسمش کیف قاپی از محمد vf پشت صحنه ویژوال افکت فیلم Knowing کات کردن ما و کات کردن اونا برترین تکنیک و گل های مارسلو - رئال مادرید دابسمش دیدنی از امیر بهادر علیرضا طلیسچی قسمت خنده دار خانه به دوش رئال مادرید و بهترین مدافع چپ مارسلو تعقیب و گریز پلیس تهران و دستگیری فراری اخبار مسابقات نادکاپ شریف ۲۱ - اخبار جوانه ها خلاصه تصویری کتاب روانشناسی مثبت - شادتر نوشته بن شاهر تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 47- کنترل کاربر بر فایل و پوشه Permission ماژول نظرسنجی صحبت های کودکان زلزله زده کرمانشاهی دابسمش دوستان در دعوا از امیر سلیمانی دابسمش تماشایی از محمد vf آهنگ فوق العاده زیبای (Faded) از آلن واکر (Alan Walker) طبیعت پاییزی با نوای شهرام ناظری ( بیایید بیایید ) آموزش و حل تست تکنیکی ریاضی - استاد حسین احمدی مطابقت پکیج های دینی صد با کنکور 95 عقاب عینک ندیده خودروی پلیس دبی دهن همه وا مانده حل تست های شیمی کنکور 95(قسمت پنجم)-استادشیروانی ادامه مبحث روابط والد کودک(دلبستگی) موتورسیکلت کاواساکی زد 1000 kawaaki z1000 نهایت سرعت پشت صحنه دابسمش های محسن ایزی دابسمش تماشایی از محمد جنتی نماهنگ: بازدید رهبری از روستاهای زلزله زده کرمانشاه بد گويي هاي دخترها از آقاي خز گنج یاب طلا یاب گرت ای تی پرو 09904455400 اورجینال اصلی ماکان بند و عشقه دستگیری اوباش و اراذل و قمه بدستان تهران نمایشگاه خودرو تهران توام فرشتم نبودی دابسمش لقمه شو: نمکی ترین خنده ی دنیا عملکرد مبردهای جایگزین... با EES و BITZER تدریس ویندوز ویستا Windows Vista درس 48- مرکز امنیت Security Center دابسمش مائده و الناز مرغ عشق دستی .چیکو. جدیدترین تلویزیون فیلیپس اولد 55POS901F تلویزیون سونی A1E معاد شناسی دین و زندگی کنکور تلویزیون سامسونگ QLE تلویزیون ال جی c7 راه اندازی اصولی کسب و کار آنلاین Masha ماشا و میشا 10 - آپارات کیدز Masha ماشا و میشا ۴۳ - آپارات کیدز سریال نارکو ها Narcos - قسمت 5 عودة للحوار ٢٠ - العلمانية والحداثة - أ. سعيد فودة رایان موتورز نماینده رسمی تجهیزات MAD هلند گربه شکمو متفاوت سفر کن دانلود ویدئو جدید رضا یزدانی به نام دَرهَم اجراهای سلنا گومز در مراسم AMAs از سال 2014 تا 2017 لحظه شلیک دیدنی موشک صیاد 2 به سمت پهپاد ترفند ژاپنی ضرب اعداد بدون نیاز ماشین حساب آموزش دستور arp - بخش سوم وعده ای که در کمتر 3ماه به حقیقت پیوست گریه هاشو عشقه وعده ی ازدواج از اول ابتدایی فتو کلیپ آهنگ مرتضی تایرد " بعد تو " حل تست های شیمی کنکور 95(قسمت دوم)-استادشیروانی یک صحنه خنده دار از فیلم نهنگ عنبر 18موردی که درباره ی باربی نمیدونستین!! adore |انیمه یونا دختری از سپیده دم | amv آفرودیار مرجع تخصصی آفرود و طبیعت گردی در ایران شیمی کنکور موسسه حرف آخرحل تست شیمی کنکور95 شیروانی تان ۱۱ پیمان کولاک ارسالی جدید سلنا گومز رایگان بخشی مچ اندازی نیروهای مقاومت عراقی کلیپ ویژه حضرت ابالفضل العباس - حاج ملاجلیل کربلایی اتافاقات بسیار جالبی که هر 10 دقیقه در جهان روی میدهد روتین بعد از مدرسه و شب گریس! چرا بابد رویامون رو بزرگ کنیم؟ مقدمه ها و اندیشه تحقیق های دین و زندگی کنکور شیمی کنکور موسسه حرف آخرحل تست شیمی کنکور95 شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرحل تست شیمی کنکور95 شیروانی گروه های هاگوارتز ورزشگاه بزرگ آتلانتا در آمریکا پس از 25 سال تخریب شد صحبتهای اولین شهیدمدافع حرم تکابی خیرالله صمدی با دخترش ببینید ارتش سوریه از داعشی ها در ریف حماه چه کشف کرد از آنچه خود نیاز دارند می بخشند... برترین خبرهای هفته (اول آذرماه 96) از دنیای تکنولوژی تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 1- واسط سخت افزار و نرم افزار BIOS اسماء سیستم جاده پلاستیکی اهنگ پاکستانی بهترین مشاور کنکور تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 2- فرمت کردن Format لوگو شبکه نسیم خاطره روحانی از تولیدبرنج بنفش درتایلند بدون دخالت دولت سریال فرار از زندان فصل 5 قسمت 7 - دوبله فارسی تشکر ویژه ی سید حسن نصرالله از سردار سلیمانی واکنش سعید قاسمی به سیاسی بازی دولت در زلزله کرمانشاه سوالی که رهبری از طرح آن شرمنده شدند! تبلیغ از کانال Girlsworld ویدیوی مفهومی از مدل 2018 آیفون SE شیمی کنکور موسسه حرف آخرمبحث پیوند کوالانسی شیروانی مشاوره تخصصی شیمی کنکور موسسه حرف آخر حل تست های شیمی کنکور 95(قسمت ششم-استادشیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرگیبس استاد شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرگیبس و تعادل استاد شیروانی مشاوره تخصصی شیمی کنکور موسسه حرف آخر نمونه تدریس مثلثات ریاضی نماهنگ اربعین / آبروی دو عالم /مهدی رسولی آموزشی شیمی کنکور موسسه حرف آخرمشاوره شیمی استاد شیروانی پاس های تماشایی ژاوی در بارسلونا شیمی کنکور موسسه حرف آخرگروه عاملی استاد شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرقلمرودرساختمان کوالانسی شیروانی چانیول 60-یه قطعه ی احساسی کوچک که فی البداهه نواختمش. تدریس ویندوز اکس پی Windows XP درس 7- پنجره ها 2 Casement آموزش طراحی ناخن با پودر مگنت یا چشم گربه ای آشنایی اجمالی با سیستم های تصویر در GIS- هم مساحت دستگیری کودکان به مناسبت روز جهانی کودک! احرام محرم شب اول محرم با مداحی حاج سیدمهدی رضایی چالش مجید گربه | گربه مجید the witcher 3 wild hunt قسمت 12 معرفی جمعبندی حرف آخر شیمی استاد شیروانی آشنایی اجمالی با سیستم های تصویر در GIS- هم مسافت مجموعه واکنش به پیودی پای - PewDiePie فیلم/ پاکسازی آخرین مقر داعش در سوریه دانلود قسمت 41 سریال غنچه های زخمی دوبله در تلگرام شیمی کنکور موسسه حرف آخرمعرفی محصولات شیمی شیروانی آب تمساح را به ساحل هالیوود آورد! شیمی کنکور موسسه حرف آخرمعرفی محصولات حرف آخر شیروانی شیمی کنکور موسسه حرف آخرمول بر ظرفیت قسمت اول شیروانی دوبله من از خودم در legacy dey گیم پلی بازی Nier Automata قسمت بیست و شش [26] تفسیر قرآن کریم آموزش فیلم برداری : کرین جیب ایده آل برای فیلمبرداری خلاصه بازی پرسپولیس 0-0 پدیده مشهد حاشیه ی آقای گلی وحید شمسایی (برنامه نود) فانتاکروم/آبکاری فانتاکروم/فروش دستگاه09125371393 آمده ام ای شاه پناهم بده ... تفاوت کات کردن ایرانی ها و خارجی ها ! خنده دار پویانمایی موجودات پرنده- آناتومی تکنیک P2 برنامه زندگی استاندارد(در برنامه شونشینی) -فوم 10 نکته ای که عاشق Mate 10 میشوید (مدیا پردازش) ماجرای خواستگاری وسط برنامه تلویزیون کربلایی مهدی رعنایی تیزر اربعین ۱۳۹۶ گروه نرم افزاری Netscape مراسم چهل و هشتم هیات خوسف در حرم مطهر رضوی کلیپ احساسی با آهنگ تو حق داری از مرتضی اشرفی سمپل جدید بندری 2 پرکاشن های Spd30 توسط حسن مهدوی یک تسلا مدل X در لهستان و سوئد دو بار دزدیده شد! فانتاکروم/مخمل پاش/هیدروگرافیک09125371393 مسخره کردن جومونگ و سوسانو - هندی مومنتوم HD1 Free سنهایزر، تجربه ای متفاوت با تحرک بیشتر مقدمه ها و اندیشه تحقیق های دین و زندگی کنکور وین أنت | الرادود باسم الكربلائی درمان ضایعات دور چشم و داخل چشم بدون جراحی با پلکسرپلاس کنفراس زیبا از دانش آموز رشیدی کلاس دوم یار تغذیه با شیر مادر ضامن سلامت نوزاد فانتاکروم/آبکاری فانتاکروم/فروش دستگاه09125371393 دست دادن با زن مزاج جنسی مرد را سرد میکند! شناخت ویژگی های مولتی تسکینگ اندروید 7 نوقا ویژه برنامه اربعین حسینی - آیت ا... دکتر وزیری -1 کربلایی سامان محمدی ریزش مو - ایران مزاج آموزش و حل تست تکنیکی ریاضی - استاد حسین احمدی نوین تاک و مشتریان سقف جمع شونده-سقف متحرک برقی- 09380039391 اموزش ساخت غول محافظ افشای اختلاف بهنوش بختیاری با همسرش و ماجرای جدایی آنها اجاره ویلایی 56 متری نازی آباد میدان پارس گفتگو با سجاد اسماعیلی بازیگر با استعداد یزدی که با لهجه شیرین یزدی صحبت میکنه - Hala Khorshid سه نکته برای اینکه صورت تُپل تری داشته باشید| سلامت| قسمت چهارم

آخرین خبرهـا