غلامعلی رجایی: موسس تشکل روحانیون مبارز در نجف، آقا مصطفی بودند/ مرادی نیا: رفتن آقا مصطفی به ترکیه از سر اجبار بود/ راعی: در مورد درگذشت حاج آقا مصطفی باید سند پزشکی وجود داشته باشد

در آستانه چهلمین سالگرد عروج آیت الله سید مصطفی خمینی دومین جلسه از سلسله نشست های «محفل انس با کتاب» ویژه نقد و بررسی کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی» تألیف سجاد راعی گلوجه با حضور دکتر محمدجواد مرادی نیا، دکتر حمید بصیرت منش و دکتر غلامعلی رجایی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار جماران، دکتر محمدجواد مرادی نیا که آغازگر این نشست بود درباره ویژگی های شخصیتی آیت الله سیدمصطفی خمینی گفت: امسال چهلمین سال درگذشت فرزند ارشد امام(س) آیت الله مصطفی خمینی است که در سال 56 به شکل مرموزی در نجف دار فانی را وداع گفتند. درگذشت ایشان، سرفصلی تازه و نقطه عطفی در تاریخ انقلاب محسوب می شود چرا که در سال 56، زمانی که خبر درگذشت حاج مصطفی در آن سکوت سرد و مرگبار فضای سیاسی به ایران رسید جلسات محدودی در برخی شهرها از جمله قم، تهران و یکی دو شهر دیگر برگزار شد و استقبال از جلسات ترحیم بسیار وسیع و گسترده بود. از این رو، وسعت استقبال از جلسه ختم فرزند ارشد امام خمینی(س)امری غیرمنتظره برای ساواک بود. علت این غیرمنتظره بودن را بعدها همگان با درج مقاله ای در روزنامه اطلاعات متوجه شدند. بعد از برگزاری مراسم پرشور چهلم حاج مصطفی در قم، روزنامه اطلاعات در 17دی ماه 1356 مقاله ای را به قلم مستعار احمد رشیدی مطلق با عنوان ایران و استعمار سرخ و سیاه چاپ کرد که در آن مقاله، اهانت هایی نسبت به آیت الله خمینی(س) صورت گرفت. درج آن مقاله موجب شروع تظاهرات ها و اعتراضاتی در قم، تبریز، تهران و سپس در سراسر کشور شد. در واقع درج آن مقاله، جرقه درهم پیچیده شدن طومار رژیم پهلوی را زد.

وی افزود: بنابراین اگر بخواهیم امروز درباره آیت الله مصطفی خمینی صحبت کنیم کاری پسندیده است. به دلیل آنکه امروز که چهل سال از درگذشت وی گذشته است شخصیت آیت الله مصطفی خمینی نیاز به بازشناسی دارد. و باید نقش و تاثیر ایشان را در شکل گیری مبارزات پیش از انقلاب اسلامی و تسریع فروپاشی رژیم پهلوی شناخت. به همین منظور ما کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سیدمصطفی خمینی» بعنوان یکی از معدود آثاری که در این زمینه نوشته شده را موضوع جلسه قرار دادیم. البته آثار دیگری نیز نظیر راز طوفان(سال 1376)، شهیدی دیگر از روحانیت(سال 1356)، شهید مصطفی خمینی و تفسیرش، امید اسلام(سال1388)، ستاره صبح انقلاب، یادها و یادمان ها از آیت الله سیدمصطفی خمینی(سال 1376)و تفسیر روحانی دراین زمینه منتشر شدند. همچنین مقالات زیادی از اشخاصی چون دکتر رجایی، سیدعلی اکبرمحتشمی پور، عمادالدین باقی،غلامرضا جلالی، محمدحسن تشیع، حمید روحانی، حمید قزوینی، عباس میری، ابوالفضل شکوری، محمدعلی خسروی و خود بنده که مقاله ای در باره ایشان داشتم منتشر شدند. و خاطرات زیادی نیز درباره شخصیت سیدمصطفی خمینی گفته شده که می توان به خاطرات خانواده ایشان، دوستان و هم کلاسی ها از جمله آقای دعایی اشاره نمود. بدون شک شخصیت سیدمصطفی خمینی و نقش ایشان در شکل گیری روند مبارزات انقلاب اسلامی و سرنگونی رژیم شاه، بسیار حایز اهمیت است.

دکتر سجاد راعی گلوجه نیز که مولف کتاب مورد بحث در این نشست بود با اشاره به چگونگی تالیف کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی» گفت: من در سال 81 قراردادی را با موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) امضا کردم که بر طبق آن تالیف این کتاب را به اتمام رساندم. در آن سال این دغدغه وجود داشت که می بایست کاری در باب شخصیت و مبارزات آیت الله سیدمصطفی خمینی صورت گیرد که هم آثار قبلی را در بر گرفته باشد هم کار جدیدی در باب این موضوع ارایه دهد. لذا این اثر در زمان خود یعنی سال 84، منبع خوبی بود. حتی در نخستین دوره بررسی آثار حضرت امام و حوزه خانوادگی ایشان، این کتاب جزو اثری قرار گرفت که رتبه دوم را به خود اختصاص داد. اما در باب اشکالات باید گفت: این کتاب قرار بود به میزان دوبرابر حجم فعلی اش ضمیمه سندی داشته باشد که فهرست اسنادش موجود است. بنده با توجه به موقعیت کاری ام، به تمامی اسناد دسترسی داشتم و آنها را مطالعه نمودم. و تلاش کردم اسنادی که اهمیت بیشتری دارند را به صورت ضمیمه برای این کتاب بیاورم. حتی برخی از مطالب کتاب نیز به این اسناد ارجاع داده شدند که متاسفانه این موضوع در انتشار کتاب مغفول واقع شد. بدتر از آن این است که در انتشار مجدد آن نیز، انتشارات مربوطه سوالی درباره اصلاح یا تصحیح مطالب این کتاب از بنده نکرد. بحث دیگری که باید درباره کتاب«زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی» به آن اشاره کرد این است که از زمان انتشار کتاب، منابع تازه و زیادی منتشر شده است که از جمله می توان به کتاب خاطرات صادق طباطبایی اشاره کرد که در درون آن به بسیاری از سوالات مهم پاسخ داده شده است. ما در آن زمان به چنین منابعی دسترسی نداشتیم. این امید وجود دارد که در ویراست جدید این کتاب از منابع و کارهای پژوهشی تازه استفاده شود. و خاطرات سال های نجف و پژوهش های آقایان فلاحی، دکتر بصیرت منش،پاشازاده و مرادی نیا در ویراست جدید کتاب مدنظر قرار بگیرند.

وی گفت: من فکر می کنم شخصیت حاج مصطفی و حاج احمدآقا تحت تاثیر شخصیت امام(س) بودند. و هنوز مورخین و تحلیلگران نمی توانند به راحتی وارد این حوزه ها شوند. لذا تمامی منابع موجود نیز جنبه ای ستایش آمیز دارند که می بایست در آنها این اشخاص را با همین نگاه مورد بررسی قرار داد که این امر باعث می شود بسیاری از مطالب در تاریخ، برای همیشه به فراموشی سپرده شوند. امروز پس از گذشت چهل سال از درگذشت آیت الله سیدمصطفی خمینی می توان نقد و بررسی انجام داد. و به رویه عدم پاسخگویی به مخالفین، خاتمه داد. این کتاب با رویکرد پاسخگویی نوشته نشده زیرا در زمان تالیف بیشتر از این نمی شد درباره برخی از مطالب نوشت. درمجموع من فکر می کنم اسنادی را که منتشر شده و قابل دسترس است حاوی اطلاعاتی مهم از زندگی آیت الله سیدمصطفی خمینی هستند که می توان برای نگارش آثار جدید درباره ایشان به آنها مراجعه کرد.

مولف کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی» در ادامه گفت: این کتاب باید به ویراست جدید برسد و در آن از تمام اطلاعات موجود تا به امروز از قبیل اسناد، مصاحبه ها، پژوهش ها و مقالات استفاده شود.

غلامعلی رجایی: در به شهادت رسیدن آقا مصطفی تردید ندارم

در ادامه این نشست غلامعلی رجایی در نقد این کتاب گفت: شخصیت آقا مصطفی را باید از زوایای مختلف برسی کرد. اساساً یک نگاه تمحیدی و تمجیدی بین ما وجود دارد که ما همه افراد مرتبط با انقلاب را بدون نقص می بینیم و انگار که هیچ گونه اشتباهی ندارند که این نگاه را خود این بزگواران هم نداشتند. البته خاصیت کار سفارشی و دولتی کردن همین هم هست و محقق اساساً دستش بسته است. ولی قاعدتاً نه هیچ شخصیتی از نقد مصون است و نه مصلحت هست که مصون بماند.اگر ما بتوانیم این عقیده را بیاموزیم و ترویج دهیم کار بزرگی کرده ایم. اما ما می بینیم که در وضعیت، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور چنین اقتضایی وجود ندارد که دست محقق هم بسته می شود.

وی ادامه داد: نکته اول این در مورد این کتاب این است که کتاب باید حجم بیشتری را به واسطه اسنادی که می توانست به آن اضافه شود به خود اختصاص دهد. یا این که ما در این کتاب مصاحبه ای نمی بینیم. موسسه، ناظر، یا محقق باید به این نکته توجه بیشتری می کردند. اما یکی از قوت های کتاب استفاده درست از منابع است به عبارتی کمتر اثری در این زمینه هست که مألف ندیده باشد.

رجایی افزود: نکته دوم جنبه شخصی و شخصتی حاج آقا مصطفی است. مثلاً من کمتر در این کتاب می بینم که از خاطرات احمد آقا یا بستگان درجه یک ایشان استفاده شده باشد چون ما در چنین تحقیقی در درجه اول نیاز به شناخت شخصیت فرد مورد نظر داریم تا بتوانیم پژوهش را پیش ببریم. اگر این بعد را نشناسیم و ایشان را در کنار و همسنگ کسی مانند امام قرار دهیم نمی توانیم در این بخش تعمق کنیم. شاید اگر آقای گلوجه به این بخش بیشتر می پرداختند بهتر بود.

وی تاکید کرد: یا مسائل اخلاقی و معنوی آقا مصطفی خیلی چکیده و فشرده گفته شده است. مثلاً در مورد تفسیر قرآن در حد یک یا دو خط گفته شده است که ایشان کتاب تفسیر دارند در حالی که فقط تفسیر سوره حمد آقا مصطفی حدود هزار صفحه است. یعنی ایشان یک استارتی را در تفسیر زده بودند. بنابراین یک ایراد کار چاپ نشدن اسناد و همچنین عکس ها و تصاویری که می توانست در آخر کتاب استفاده شود، است.

این پژوهشگر مسائل تاریخی با بیان این که نقد بعدی من به نوع چینش مطالب است، گفت: مولف می توانست برخی نکات را برجسته تر مطرح کند. به عنوان نمونه در مورد نوع مرگ آقا مصطفی که من قطعاً ایشان را شهید می دانم،( چون بر اساس مطالعاتی که داشته ام به این نتیجه رسیدم که ایشان قطعاً کشته شده اند) در این گونه پژوهش ها نیز درست است که محقق باید احتیاط کند و از لفظ مثلاً «مرگ مشکوک» استفاده کند اما به نظر من دکترراعی در این کتاب می توانست رای بدهد. چرا که اسناد زیادی در این باره وجود دارد. هم آقای دعایی گفته اند و هم وقتی ایشان را به بیمارستان منتقل می کنند دکتر می گوید قطعاً ایشان کشته شده اند؛ با لکه های خونی که بر روی سینه و دست است بود دیگر نمی شود گفت احتمالا یا به احتمال زیاد، بلکه باید گفت قطعاً ایشان شهید شده اند.

وی ادامه داد: نکته دیگر این است که نویسند در این کتاب متأسفانه در موارد زیادی اسیر «نقل» شده است. مولف نباید هیچگاه در نقل اسیر شود، غالباً ما در این‌گونه پژوهش‌ها در نقل اسیر هستیم؛ یعنی به راحتی مشهورات را قبول می‌کنیم و می نویسیم فلان فرد با امام در نجف بوده است بنابراین هر آنچه گفته است درست است. آقای دکتر راعی چون بنای شان در این کتاب نقد کتاب دیگری بوده است بنابراین اسیر نقل شده اند. مثلاً در جایی به نقل از آقای محتشمی پور گفته شده است که بسیاری از جمعیت کربلا ایرانی الاصل بودند که این اساساً اشتباه است و هیچگاه اکثریت جمعیت کربلا ایرانی الاصل نبوده اند. همه کربلایی ها فارسی هم صحبت می‌کنند، اما ایرانی نیستند.

رجایی افزود: یا در قسمت دیگری در مورد تبعید امام به نجف گفته شده است که «احتمال داده نمی شود مردم عرب‌زبان با فردی فارسی زبان مراودت و صمیمیت داشته باشند.» در حالی که اینگونه نیست که مردم عراق با فارسی زبان‌ها مراودت و صمیمیت نداشته باشند. چرا که در آن دوره اکثر مراجع عراق فارسی زبان هستند و این مردم علاقه خاصی به سادات دارند. یا در صفحه دیگری گفته می‌شود «از دیرباز مردم عراق به عهدشکنی و بی وفایی شهره بودند» این مطلب واقعاً برای توصیف مردم عراق تند است. ما می دانیم که کوفیان چنین خصلتی داشتند اما نه همه کوفیان، خصوصیت بخشی از مردم کوفه را آن هم در برهه ای از تاریخ را نمی توان به کل مردم عراق تأمیم داد. یا نوشته شده است که «مردم عراق به مسائل سیاسی و مذهبی حساسیت زیادی نداشتند.» که این هم اشکال دارد چون این مردم همیشه تابع مرجعیت بوده اند و علاقه زیادی به سادات دارد.

وی ابراز داشت: در صفحه ۹۱ ذکر شده است که حاج آقا مصطفی درگیر امور مالی امام نبودند اما عجیب است که چند خط پایین تر نوشته شده است که در مواقع ضروری دریافت و پرداخت وجوهات مالی و شرعی عموماً برعهده حاج آقا مصطفی بود. در حالی که امام مصلقاً به حاج آقا مصطفی اجازه این مسائل را نمی داد. حتی اگر هم می خواست به کسی کمک کند امام می گفت شما در این مسائل دخالت نکنید. آقا مصطفی می دانست که اگر بخواهد برای کسی کمکی بگیرد باید به واسطه فرد دیگری این کار را بکند. چون امام روش های خاصی در مراودت با آقا مصطفی داشتند. مثلاً مواردی بوده است که امام اعلامیه ای را منتشر می کردند ولی آقا مصطفی از آن اطلاع نداشت. امام نمی گذاشت ایشان مطلع شوند تا نگویند که اعلامیه ها را آقا مصطفی می نویسد. مسئول امور مالی و وجوهات آقای رضوانی بودند. یکی از کارهایی که در این کتاب می شد کرد این بود که شاکله بیت امام توضیح داده می شد. چه کسانی بودند و به چه کاری مشغول بوده اند و...

وی در پایان این بخش گفت: در صفحه 72 نوشته شده است که در سفر ترکیه آقا مصطفی کتاب نوشته اند که برا من غریب است. یا در چرایی رفتن آقا مصطفی به ترکیه و بازگشتش به ایران نکاتی هوشمندانه مطرح شده اما با تعجیل از آن عبور شده است.

مرادی نیا: رفتن آقا مصطفی به ترکیه از سر اجبار بود

در ادامه دکتر محمدجواد مرادی نیا نکاتی را در این نشست یادآور شد و اظهار کرد: دو نکته ای که وجود دارد این است که دکتر راعی در ابتدای بحث خود صادقانه گفت که رویکرد اصلی در نگارش این کتاب رویکرد نقد نبوده بلکه قرار بود در اوایل دهه هشتاد و به مناسبت یکصدمین سالروز تولد امام خمینی(س) زندگینامه ای از سیدمصطفی خمینی تهیه شود و هدف از این کار، به نقد کشیده شدن شخصیت ایشان نبود. لذا با توجه به منابع قابل دسترسی آن زمان، این کتاب در حد نگارش یک زندگینامه توانسته تا حد زیادی حق مطلب را ادا کند. البته مولف می توانست به گرفتن مصاحبه های مرتبط با این موضوع اهتمام ورزد. نکته دیگر نیز درباره رفتن حاج آقا مصطفی خمینی به ترکیه است.

وی گفت: تا آنجایی که بنده مطالعه و پرس و جو کردم و در مدارک و اسناد خواندم رفتن ایشان اختیاری نبود بلکه اجباری بود. زیرا در ابتدا ایشان خود داوطلب شد تا به ترکیه سفر کند و ساواک نیز موافقت کرد اما حاج مصطفی پس از مشورت هایی که با عموی خود یعنی آیت الله پسندیده کرد به این نتیجه رسید که حضورش در ایران و قم مهم تر از حضور در نجف است. بنابراین به ساواک اعلام کرد منصرف شده است. ساواک در آن موقع اعلام کرد که وی باید حتما به ترکیه رود. حتی تهدیدهایی هم صورت گرفت و وی را مجبور به سفر کردند. نکته دیگری که باید بدان اشاره شود این است که ناظر کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی» آیت الله اسدالله بیات زنجانی بودند که آقای راعی بهتر است اشاره ای به نام ایشان نیز کنند.

گلوجه:در مورد درگذشت حاج آقا مصطفی باید سند پزشکی وجود داشته باشد

در بخش دیگر نشست نقد و بررسی کتاب «زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی»، مولف کتاب در پاسخ به اظهارات دکتر رجایی گفت: اولین نکته شما این بود که در آن گفتید مصاحبه ای در این کتاب نمی بینید. در پاسخ به این موضوع باید گفت: در زمان تالیف، مصاحبه های انجام شده زیاد بودند و در همان زمان یعنی در کنگره 76، مصاحبه های زیادی در کتابی دوجلدی با عنوان یادها و یادمان ها از آیت الله سیدمصطفی خمینی منتشر شد. همچنین مصاحبه های دیگری در مطبوعات و نشریات منتشر شدند. این کتاب در سال 81 تالیف شد در آنزمان امکان گرفتن مصاحبه های مجدد نه توجیه داشت و نه ممکن بود.

وی با بیان اینکه متاسفانه موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) حتی یک صفحه سند، مصاحبه و یا هیچ چیز دیگر به من نداد.، افزودک اگر این کار صورت می گرفت بنده می توانستم خیلی بهتر در کتاب خود استفاده کنم. از انجا که ما جزو یاران و همراهان امام به حساب نمی آمدیم تنها می توانستیم به عنوان یک پژوهشگر مطلع از اسناد به تالیف این کتاب بپردازیم. این کتاب با کمترین هزینه و با تلاش و علاقه خود من بود که به این صورت منتشر شد زیرا با امکاناتی که در آن زمان برایم وجود داشت نمی شد کاری بهتر از این برای تهیه و تالیف انجام شود. یک سوم اشکالات این کتاب بخاطر میزان اهمیت کمی بود که موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) نسبت به چنین اثری نشان می داد.

راعی ادامه داد: آن زمان که این کتاب منتشر می شد هنوز اسناد مربوط به حاج احمد آقا منتشر نشده بود و من نیز به هیچ جا دسترسی نداشتم. مطلبی که درباره ایشان نوشتم برگرفته از مطالب و مصاحبه های نشریه حضور بود حتی در آن زمان هنوز اسناد ساواک نیز منتشر نشده بودند. از این رو، مطلبی که نوشتم حداکثر مطلب ممکن بود که می شد نوشت. در کشور ما دستر سی به اطلاعات ولو اطلاعات فاش شده به سختی امکانپذیر است. شرایط در سال 80 با امروز خیلی متفاوت بود در آنزمان من اطلاعات کمتری داشتم و روش و نگرش ضعیف تری نسبت به امروز داشتم. هرچه زمان می گذرد انسان با دیدن کارهای جدید و نقدهای مختلف به ذهنیتی تازه در برابر مطالبش می رسد و نتیجه این کارها و انتقادها می تواند ویراستی جدید در ذهن بنده باشد. هیچ محقق تاریخی نمی تواند ادعا کند که در یک موضوع تاریخی حق مطلب را به طور تمام و کمال ادا کرده است. شاید اگر خیلی تلاش کنیم بتوانیم 100 تکه از پازل هزار تکه زندگی آیت الله سید مصطفی خمینی را پیدا کنیم.

وی تصریح کرد: مهم ترین کاری که می توان در این زمینه انجام داد بازسازی فضایی است که آیت الله سیدمصطفی خمینی در آن قرار داشت. نگاه کردن از فراز تاریخ نمی تواند نگاهی واقع نگرانه به موضوعات مختلف تاریخی باشد. اولین مانع در چنین کارهای دولتی به محدود کردن حجم کتاب برمی گردد به نحوی که اگر قرار باشد نویسنده هزار صفحه درباره یک موضوع بنویسد از او می خواهند که تعداد صفحات را کاهش دهد. زیرا امکان چاپ این حجم از کتاب وجود ندارد. درباره نظارت آیت الله اسدالله بیات زنجانی که اشاره شد نیز باید بگویم که ایشان کتاب را بررسی کردند اما هیچ نکته و مطلب مکتوبی که من براساس آن مسیر خود را تغییر دهم از سوی ایشان نوشته نشد. این کتاب مدتها در دستان ایشان بود و هیچکدام از نکاتی که در این جلسه مطرح شد از سوی ایشان توصیه نشد. و من این رویکرد ایشان را به منزله تایید کتاب گذاشتم. درباره تفسیر شخصیت آیت الله مصطفی خمینی نیز باید اهل فن تفسیر نظر دهند و از توان بنده خارج بود که بخواهم دست به تفسیر شخصیتی ایشان بزنم رویکرد غالب در این کتاب سیاسی بوده حتی اجتماعی و فرهنگی هم نیست. انشالله در ویراست جدید نکات مطرح شده لحاظ خواهد شد.

راعی گلوجه در خصوص شهادت فرزند امام راحل گفتپک درباره درگذشت آیت الله سید مصطفی خمینی نیز نباید با قطعیت از شهادت نام برد زیرا موضوع شهادت را نمی توان بر اساس نظر اثبات کرد بلکه در این زمینه یا باید سند پزشکی وجود داشته باشد یا عکسی که حکایت از ترور یک فرد دارد. حدس و گمان در فضای انقلابی زیاد است این درحالی است که بین بازه ساعت 3 الی 4 صبح، بهترین زمان سکته قلبی است و از نظر پزشکی زمان اوج احتمال سکته قلبی است و از آنجایی که حاج آقا مصطفی دچار چاقی بودند. از نظر شخصی من فکر می کنم ایشان دچار سکته قلبی شدند. از نظر پزشکی وقتی می خواستند کالبدشکافی کنند امام خمینی(س) نگذاشتند و برای همیشه این موضوع را رازناک نگاه داشتند. در مورد نکته دیگر که گفتید اسیر نقل شدم باید گفت به دلیل اینکه منابع من این ها بودند. محقق یا باید خود نظاره گر یک واقعه باشد یا باید از روی اسناد و مدارک و شاهدین مطالب را گردآوری کند در این میان، تحقیق میدانی در عراق نیز برای بنده ممکن نبود. درمورد تقلید از مجتهد غیر عرب، به نظر می رسد فضای حاکم بر حوزه علمیه نجف فضایی بود که با توجه به تاریخ سیاسی عراق شکل گرفته است. لذا هدف اصلی رژیم شاه این بود که حضرت امام را به آنجا بفرستد تا از نقش ایشان بکاهد. با توجه به فضای سال1343 این تصمیم ساواک درست بود زیرا غیر از این نیز کاری نمی توانست انجام دهد.

رجایی:مالف در بسیاری از موارد اسیر نقل شده است

در ادامه نشست غلامعلی رجایی در قسمت دوم صحبت هایش با بیان این که معمولاً این جلسات گفت و شنودی است که حرف اصلی محقق بیان شود، گفت: اگر ما چیزی می گوییم برای بهتر شدن کار است. دکتر راعی نکته درستی را گفتند و آن این که ما در حال حاضر از سال 96 به این کتاب نگاه می کنیم، این کاملاً درست است اما عرض من این است که بعضی مسائل اساساً غلط تارخی است و محقق به راحتی بدون نظردر کنارش گذشته است. یا بعضی از نقل ها که اساساً درست نمی تواند باشد و محقق به راحتی آن را بیان کردهو اسیر آن شده است. مثلاً در کتاب گفته شده است که «از آثار دیگر درگذشت حاج آقا مصطفی می توان به سیاسی شدن حوزه علمیه نجف اشاره کرد.» در حالی که حوزه علمیه نجف هیچ گاه سیاسی نشد و در حال حاضر هم سیاسی نیست.

وی ادامه داد: یا در صفحه 97 از قول آقای بروجردی گفته شده است که «حاج آقا مصطفی در برخورد با مبارزین ایرانی مثل لیبرال ها و اعضای سازمان مجاهدین خلق که برای دیدار امام به نجف می آمدند ولی خط فکری انحرافی و غیر اصولی داشتند...» اولا بحث مجاهدین خلق با نهضت آزادی فرق می کند. آقای دکتر! دکتر ابراهیم یزدی نماینده امام در وجوهات بوده است از طرف امام به مسائل شرعی پاسخ می داده اند. و شما دیدید که این ها در پاریس و دولت موقت چه قدر به امام نزدیک بودند و چه تاثیراتی در انتقال پیام امام به جهان داشته اند، ما نباید بگوییم «لیبرال هایی که به نجف می آمدند...». صرف نقل آقای بروجردی نباید برای ما سند باشد. واقعاً آقای یزدی در سال 1344 لیبرال بوده است؟ این ها رنگ هایی است که ناقل به ماجرا داده است.

مشاور آیت الله هاشمی افزود: در ادامه نقل می کنید که «آقا مصطفی می گفت کاری کنید که این ها طرف ما نیایند چون اساساً این ها آدم های فاسدی هستند و مسلمین نیستند» امام در نهایت می گفت که این ها التقاطی هستند اما این که در آن زمان گفته شده باشد که این ها فاسدند درست نیست چرا که حتی مجاهدین خلق هم در آن سال ها فاسد نبود یا نهضت آزادی فاسد نبودند در حال حاضر هم فاسد نیستند. هنوز هم از سالم ترین نحله های سیاسی از لحاظ مالی و اخلاقی نهضت آزادی ها هستند.

وی خاطرنشان کرد: نکته بعد این که این فصل «رادیو عراق» از فصل های برجسته آقا مصطفی است که شما هم خوب بر اساساس منابع به آن ها پرداخته اید اما ای کاش که به صورت تیتر وار این نکات مهم در این قسمت برجسته می شد.

رجایی همچنین در مورد اختلاف هایی که بین مبارزین اسلامی وجود داشت و در این کتاب مطرح نشده است، گفت: حاج آقا مصطفی نسبت به امام تعصب زیادی داشت. نه از این جهت که فرزند ایشان بود بلکه از لحاظ مرجعیت و مباحث فکری مرید امام بودند. به همین خاطر با هر عاملی که مرجعیت امام را مورد تخطئه قرار می داد مقابله می کرد. به عنوان مثال در جریان تشیعی که ما در لبنان داریم امام موسی صدر با آیت الله خویی نزدیکی بیشتری داشت. آقا مصطفی با این موضوع چالش جدی داشت که این مباحث جایش در کتاب خالی است. بنابراین اساساً ثمره عمر حاج آقا مصطفی را می توان در دفاع از مرجعیت فقهی و سیاسی امام خلاصه کرد. تمام فعالیت های آقا مصطفی در نجف سیاسی است به طوری که موسس تشکل روحانیون مبارز آقا مصطفی بودند. که باز هم من تاکید می کنم که با همه مدارکی و شواهدی که هست به خاطر همین فعالیت های سیاسی مرگ ایشان طبیعی نبوده است. چرا که ساواک در آن برهه به این نتیجه سیده بود که همه کارهای امام را حاج آقا مصطفی پیش می برد.

وی در پایان تاکید کرد: با همه این اوصاف این کتاب با وجود مشکلاتی که خود آقای راعی هم گفتند، بهترین کتاب در حوزه زندگی نامه آقا مصطفی است و من تا به حال کتابی را کامل تراز آن ندیده ام چرا که در همه بخش ها، واقعاً منابع چاپ شده ای نبوده که ایشان ندیده باشند.

راعی نیز در ادامه این نشست با بیان اینکه صحبت های آقای رجایی برای تحریک ذهن بنده نسبت به ایجاد ویراستی جدید از کتاب مفید بود، ادامه داد: درباره ارتباط با لیبرال ها به نکته درستی اشاره کردید من اخیرا طی مقاله ای به این موضوع اشاره کردم. آقای صادق طباطبایی در کتاب خود اشاره می کند که این لیبرال ها (قطب زاده و بنی صدر و ...) بودند و بطور اخص نام می برد. و در کتاب خود می نویسد: آیت الله مصطفی خمینی آن زمان به قطب زاده راه نمی دهد که به منزل ایشان برود و آقای طباطبایی می گوید اگر من بودم نمی گذاشتم چنین اتفاقی بیافتد. من آنزمان به چنین مدارکی دسترسی نداشتم و این انتقاد نیز وارد است.اگر موسسه ویراست جدید را بپذیرد تمامی این نکات را لحاظ و ایرادات را برطرف خواهم کرد.

دکتر محمدجواد مرادی نیا با اشاره به موضوع شهادت آی

کلیدواژه:

laquo زندگینامه و مبارزات آیت الله سید مصطفی خمینی raquo | دکتر محمدجواد مرادی نیا | آیت الله سیدمصطفی خمینی | آیت الله مصطفی خمینی | گفته شده | غلامعلی رجایی | حاج آقا مصطفی | آقا مصطفی | امام خمینی س | ویراست جدید | حال حاضر | آقای دعایی | درگذشت حاج | آن زمان | وجود داشت | نوشته شده | لیبرال ها | حاج مصطفی | مردم عراق | نکته دیگر | ادامه داد | مصاحبه ها | باید گفت | منتشر شد | مقاله ای | شده اند

1700مکان سرپوشيده ورزشي تنها سهم 63 هزار روستاي کشور وزارت نفت قانون حداکثر استفاده از توان تولید داخل را اجرا نمی‌کند تنها گزینه عربستان برای خروج از تنگنای یمن گفتگو با انصارالله است جنجال تعويق انتخابات در پارلمان عراق / تحليل لحظه تکان دهنده زیرگرفتن 2 عابر در تالش + فیلم list زن جوان 10 روز پس از مرگش فرزند خود را به دنیا آورد روز و شب‌های ترامپ چگونه سپری می‌شود؟ چه کسانی مخالف ظهورند پاسخ مرتضی حیدری به شایعه تقلبش در انتخابات میان برنامه 47 رادیو شب.بخش 7 #موشن_گرافیک نشان فتح عزاداری در روستای یونکی.الهی کسی داغ برادرنبینه عمه بابایم کجاست ( سید جوادصداریی فر ) عاشورا 95 مداحی حبیب الله راستگو خبرنگار خانم مو بلوندی که مورد توجه ترامپ قرار گرفت روستای یونکی.یادواره شهدا حجت الاسلام زائری خنده نورالزهرا استاد خیراندیش دمای خانه در حفظ سلامت نورالزهرا واکنش سردار سلیمانی به آتش زدن پرچم ایران - شنیدنی روایتی هولناک از داعش _ قطع دست در ازای آب! لحظه ای تامل - سخنرانی های ناب و آموزنده دیلم روز عاشورا1396- مراسم خیمه سوزان سید رضا نریمانی نماهنگ منم باید برم ابناء الشمس کلیپ جذابی که خارجیها برای رهبرایران ساختند کربلایی سیدحامدبرزگر اعتبارقل هوالله احدیاعلی آخرین شعرخوانی شهید مدافع حرم تیپ فاطمیون کربلایی سیددانیال حسینی شور دانلود آهنگ زیبای Kaoma - Lambada اگر نخوابیم چه میشود؟ برنامه طنز دورهمی 3 - 598 تقدیم به اولین ♥ریونــ کویـیـنـ♥ربــکـا درخواست خالصانه شهید مدافع حرم از مردم طالع بینی پونی حتما ببنید خرداد عالیه کربلایی سیدحامدبرزگر-شور همه چیم حرم سیستم تصفیه فاضلاب ابفاصنعت کولاک طبلی قاط- تبلیغ زننده و جلف بیمیلاین بیل مکانیکی دست ساز _ مدل 2015 حسن رمضانی و امیر کاظمی در سریال محکومین اسلایم کپی آزاد که قول داده بودم علت عقب ماندگی مسلمانان | شیخ محمد صالح پردل کربلایی سیدحامدبرزگر تک دل به دل راه داره ابن عربی گرفتن امتحان زبان توسط پدر واقعا مامانا چجوری اینکارو میکنن بهنوش بختیاری هم کلیپ رنگ کردن اسلایم کپی آزاد رنگ کردن اسلایم کپی آزاد همسرشهیدمدافع حرم-حرف هایی می زنند که جگرم را می سوزاند ترین های هفته گذشته (21 دی 1396) تست تصادف هیوندای سوناتا و دریافت بالاترین سطح ایمنی اتفاق های فان هفته آمدی جانم به قربانت ولی دیر آمدی:) Resident Evil 7-6 | مبارزه با جک رئال مادرید کربلایی سیدحامدبرزگرضامن آهو دریابم اسلایم کپی آزاد والیبال حرفه ایی زیست شناسی دوم دبیرستان : فصل دوم : میکروسکوپ گریه وانه دوئل تک تیرانداز زن سوری با یک داعشی فوتبال 120: ترین های فوتبال اروپا در هفته گذشته 96/10/28 بهراد گودرزی - ترانه ستاره حمید عسگری - دی ۹۶ تست رنگهای رژلب مات مایع بادوام گلدن رز نمایشگاه NAMM SHOW بزرگترین نمایشگاه صنعت موسیقی درس شانزدهم-دوره آموزش انیمیشن بامایا2018/پرشین انیمیشن سیکس پک برنامه طنز دورهمی 3 - 599 فیلم های از ترکیه واکنش نانوایان به گرانیه نان استاد دانشمند آهنگ جدید محمد گلریز به نام صبح پیروزی 2 برای پیروزی مدافعان حرم یه تیکه از جدیدترین میکسم ^^ معنی ساده نماهنگ جدید سایت رهبرانقلاب : ترامپ عددی نیست حل تست قلمچی (نظریه برخورد و حالت گذار) سخترانی استاد دانشمند حمل دکل 54 متری iam bread/part1/اعصاب خورد کن ترین بازی ماشین مسابقه ای گیم پلی بازی Assassin's Creed Origins (مرحله نهم-پارت3) موجودات فضایی 3 شب قدر روستای یونکی آموزش کار با قلع کش عاشقانه ترین آهنگ بلوچی ۲۰۱۸ خلاصه بازی پرسپولیس1 گسترش فولاد1 اهنگ زیبای بدون هدف از علی0067 و مبتکر برنامه طنز دورهمی 3 - 600 فرق فاحش مسئولین غربی با مسئولین ایران از مهران مدیری آهنگ های فوق العاده ایرانی برای مهمانی و مجالس عروسی 1 علی بالا قیمت چندصدبرابری ماشینهای خارجی داخل ایران مهران مدیری دابسمش زهرا جون ۵گل برتر روی ماکای در بایرن مونیخ آهنگ لری جدید چه وروزوم اومه اهنگ السا و انا به سبک پونی جایزه بزرگ جام جهان پهلوان بیت الله عباسپور ۲۹ دی ماه ۱۳۹۶ وزیر نفتی که پیکان سوار می شد ... اسلایم زیبا شبیه سازی لحظه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی روستای یونکی روضه خوانی کربلایی سیدحامدبرزگر-لبیک یابن الحیدر قیمت اسارت و کشته شدن به دست داعش چند؟ قسمت اول طرح ناخن حناب سروان سرچهارراه قبلی دستمو خاورکندوبرد مهران مدیری نگاهی متفاوت به بازی لیورپول - منچسترسیتی تبلیغ کانالم لطفا بازنشر کنید امید و ناامیدی در زندگی اینجا جای موندن نیست...! اموزش حرکات بدنسازی قیمت اسارت و کشته شدن به دست داعش چند؟ قسمت دوم حضرت محمد از دیدگاه غرب نفوذ شرکت منفور "مونسانتو" به سفره مردم ایران فوتبال 120: نگاه ویژه به دیدار جذاب لیورپول و من سیتی شهید مدافع حرم میرزا مهدی صابری آموزش طرح ناخن گل گلی معرفی بهترین اپلیکیشن انشاء نویسی زیبا ترین صدارو کی داره ؟؟ نامه ی من به جینجر برد هاوس❤️ افشاگری جنجالی مالک تلگرام علیه ایران با زیرنویس جعلی! تلگرام آموزش طرح ناخن برجسته معرفی سرویس ایزوگام ایزولیا شهید مدافع حرم میرزا مهدی صابری آموزش طرح ناخن جنجال تاریخی بروبکس؛۳۳روز با جاسوس و هواپیماربا همبند بودیم-تتلو رو اعصاب است ️ مناظره تاریخی شهید دکتر مصطفی چمران و رئیس جمهور محترم علاج نابودی است!/مقاومت قاطع تا پیروزی... سردار سلیمانی در نگاه هنرمندان، سیاسیون و مردم سه نکته از سه پیامبر در سه کتاب استاد رفیعی دکتر عباسی امروز لحظه ای تامل - سخنرانی های ناب و آموزنده لحظه ای تامل - سخنرانی های ناب و آموزنده با پای دل - اربعین - پخش زنده - گزارش های مردمی افشاگری درباره فساد اخلاقی تکان دهنده مجری صدای آمریکا توهین به شهید حججی توسط داعش نیوز فرود جنگنده های روسیه در خیابان شهر رستوف پیام شهید بابک نوری به مردم کربلایی سیدحامدبرزگر حرم گریون شدم دلخون یادواره شهدای روستای یونکی کربلایی سیدحامدبرزگر ولادت امام حسین (ع) کربلایی سیدحامدبرزگر شهادت امام رضا(ع) کربلایی سیدحامدبرزگر شهادت امام عسگری95 دوستی دختر با پسر می دونی چجوریه؟ حجت الاسلام لقمانی کلیپ قرآن خواندن شیرین زبانی یک کودک با مداحی -منم باید برم- کربلایی سیدحامدبرزگر واحدزیبامولای یامولای انت رحمان ویدیویی کم یاب از اقای میر احمدی افتخار تعزیه کرمان دنیا روی سرم خراب شد .... رکورد داران سری آ ایتالیا کابینت ممبران 02122337132 اسلایم اینستا کپی آزاد سقف پاسیو - حیاط خلوت (Patio Roof) دکلمه حامد عقیلی - من آسمان پُر از ابرهای دلگیرم اسلایم پفکی کپی آزاد شعرخوانی دختر شهید مدافع حرم برای رهبر انقلاب فوتبال 120: رکوردهای جالب سری آ اولین تولید کننده پارکینگ مکانیزه طبقاتی با قیمت مناسب کوفته تبریزی خانم گل آور توپ ضد استرس با تغییر رنگ آبگوشت بزباش دمپختک خانم گل آور اسکویشی تخم مرغی مرصع پلو تمرین امروز منچسترسیتی (96/09/28) اموزش ارگ نوازی گل گلدون من مثلث طلایی موفقیت شیرینی نارگیلی خانم گل آور دوبلم از کورالین طراحی خدمات واترجیت فی الشرق الأوسط آموزش دوخت پیراهن مرغ اسپانیایی کلم پلو شیرازی اسلایس نارگیل و شکلات از حال و روز کسبه پلاسکو چه خبر؟ ترامیسو بالای ۶۰سال ها اجازه نمی دهند جوان ها ازدواج کنند! تست تصادف هیوندای سوناتا در IIHS كیش و زندگی - فضار خون و قلب - سلامت و تندرستی كیش و زندگی- آموزش دوخت پیراهن دخترانه - كودك و خردسال درخواست احمد نجفی از دولت روحانی در دورهمی چیزکیک لقمه ای شوخی با «ژن خوب» در خندوانه باگت سبزیجات نمایش من ودوستانم خدمات قطع اتیرجیت | قطع اتیرجیت كیش و زندگی - زمستان بیست و یك روزه - مجری در استودیو گلهای بازی ساحل عاج 0-2 زامبیا شیرینی نخودچی نوروز پای مرغ و اسفناج خوراک مرغ و تره فرنگی با پوره سیب زمینی خوراک سبزیجات با سس انار موزیک ویدیو زیبا قیمه با گوشت چرخ کرده خانم گل آور ته چین مرغ خانم گل آور چند نوع اسلایم ناز و خوشگل دفتر و سرمدادی رنگین کمانی کیک یزدی خورشت فسنجان خانم گل آور شیرینی پسته ای اسکلت بیرونیWalkON Suit دارنده مدال برنز رقابتCybathlon جوانانی که به یاد مستضعفین هم هستند... نقد وبرسی ps4 بیسکویت لیمویی آهنگ شاد لری گل ناز عقیل مکرم ahang lori ٣ روز دیگه تولدمه...=) کلمنتی-سوناتین -clementi-no 1 شهیدعلی محمدی زیرک موزیک ویدیو زیبا از فرزاد فرزین سریال عاشقانه ♪ ♫ مستند ''بلوچ ایران '' ددد آهنگ شاد شاد بندری دختر بندر Ahang shad shad ای جانم .چه خدایی داریم . تیزر فیلم خالتور چگونه از مرگ خاموش نجات پیدا کنیم؟ اوباما شوک نرمالو های مختلف دیکشنری 450 هزار کلمه ای انگلیسی به فارسی و بلعکس موزیک ویدیو زیبا از TM bax میثم احمدی داراب تقلید معین آهنگ بگو که گل نفرستد (کلیپ رحمان) یه چیز باحال برای باربی تیزر فیلم سینمایی هلن ضایع شدن دزد در فروشگاه دوبله طنز نیشابوری کانال نیشابوریا خواستگار دست و پا چلفتی، حلقه را درون رودخانه انداخت! اجرای زیبای آهنگ گوگوش با صدای حسن قره گل موشک عمودی کره جنوبی مقابل تهدیدهای کره شمالی لگو کاپتان آمریکا قسمت دوم آهنگ بسیار زیبا از Ekin به نام هدیه هیتلر عشق جان ها در اروپا عضو گیری داستان"معجزه گر های ٢"توضیحات کنفرانس خبری مربیان بعد از بازی پرسپولیس - گسترش فکنم روهام عاشق شده موزیک ویدیو زیبا از امیر تتلو جعبه آرایشی من کشتی گرفتن شیر تعزیه با امام حسین جی تی ای وی برداشت آموزش باز و بست رودری جلو دیرین دیرین - مرد تنهای شب فیلم آموزشی تهیه بیف استراگانف تاپکو در هشتمین دوره نمایشگاه بین المللی میدکس آهنگ شاد ودلنشین مهربونم Muzike shad قرعه کشی رایگان 300 میلیون تومانی هفتگی دیرین دیرین - سی سی سریال کاپیتان آمریکا قسمت اول فقط کلک زدنو حال کن آهنگ بندری عروس ناز خوشکلم Ahang shad مینی اگستریای جدیدم انیمیشن کوتاه (نیمه ابری) آهنگ شاد شاد دختر مشهدی Ahang shad عملكرد اجزای غیرسازه ای فضای مسكونی در زلزله مافین پیتزا نماهنگ -ای عاشقان- باصدای محسن چاووشی حرفه ها مدارا با مردم... فیلم آموزشی تهیه پای توت فرنگی فیلم آموزشی تهیه بیف استراگانف اسلایم چرا دندان عقل کشیده می شود ؟ فیلم آموزشی تهیه پاستا مرغ و قارچ تاباندن نور به بخار آمونیاک فیلم آموزشی تهیه پای نوتلا به شکل درخت کاج آهنگ زیبای ساکنین زاگرس Ahang shad گشت دو،عالیه حسسسن بزننننننن ته چین مرغ و بادمجان مجلسی شباهت جشنواره فیلم فجر با جشنواره های بین المللی اموزش اسلایم باب اسفنجی بستنی وانیلی آسان تشریح نحوه عملکرد CTC و ATC در کنترل ترافیک قطارها شش انداز فیلم از انفجار امروز شهرک میان آباد اسلامشهر آهنگ شمالی شادشاد Ahang shad آهنگ شاد عشق Ahang shad نمایش دارسی لین در مسابقات استعداد یابی _ کلیپ رحمان تیتراژ سریال سایه بان با صدای محسن چاوشی برنامه طنز دورهمی 3 - 596 - حس مسئولیت 5 the witcher 3 blood and wine قسمت 84 نو نگاره ها ی استاد مهدی فرخی مسی و رونالدو (دوبله فارسی) کد358-اپارتمان نوساز کنسرت محسن ابراهیم زاده | شهر بم داستان بسیارشنیدنی وزیبای محبت #امام_حسین ع ؛حتما ببیند سخنان حاج قاسم درباره حضرت زینب سلام الله علیها آهنگ زیبای سفر Ahang safar پیش نمایش رسمی جام جهانی 2018 روسیه آهنگ شاد عزیزم Ahang shad فیلم آموزشی تهیه بیف استراگانف تلاوت فوق العاده شیخ عبدالرحمن السدیس فیلم آموزشی تهیه پای توت فرنگی جی تی ای عماد طالب زاده سازه سریع الاحداث و مقاوم قوسی فلزی عروس خانوم بگو بله آسان باتری خرید آسان باتری داعش, ترامپ و آمریکا به روایت سردار سلیمانی the witcher 3 blood and wine قسمت 92 اجرای قدرتمند آنجلیکا هیل در استعداد یابی (کلیپ رحمان) آخ تو شب یلدای منی انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 اهنگ جدید قاب عکس از امیرربوبی انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 فیلم آموزشی تهیه پای نوتلا به شکل درخت کاج جان مریم (نازنین مریم) انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 کشته شدن مامور نارنجی توسط پانیشر خواهر من درحال خندیدن لحظاتی از دیدار فرزندان شهدای مدافع حرم با رهبر انقلاب آهنگ آرام وشاد - زندگی Ahang shad تریلر بازی زیبا و باحال Mortal Kombat X آهنگ شاد کم بیا دنبال من Ahang shad فیلم آموزشی تهیه پاستا مرغ و قارچ فیلم آموزشی تهیه بیف استراگانف آهنگ شاد شاد ناری ناری Ahang shad 2 آهنگ شاد وسوسه Ahang shad حل مکعب روبیک قسمت۶ افشاگری جنجالی مالک تلگرام علیه ایران با زیرنویس جعلی وای با یک لیوان کاغذی چی کار کرد بهترین سوتی های خنده دار در پخش زنده تلویزیونی بنز خارج از دید 5 | ماجرای خس و خاشاک و تجمع میدان ولیعصر فیلم آموزشی تهیه پای توت فرنگی کاپ کیک انبه واکنش دیرین دیرین به زلزله های اخیر کشور اضافه شدن شخصیت jigsaw با بازی dead by daylight تصاویر زنده جالب از دایناسور ها کنار مردم (کلیپ رحمان) پدرم تاج سرم MIRACULOUS LADY BUG تریلر قسمت جدید قسمت 10 فصل دوم اولین کسیم که گذاشته شهید حججی فیلم آموزشی تهیه پای نوتلا به شکل درخت کاج کوچولو نجات یافتن توسط کوئیک سیلور X-Men فیلم آموزشی تهیه بیف استراگانف تقدیم به اولین و واقعی ترین برایر بیوتی ♡کیاناجوون♡ اموزش اسلایم محمد حسین صدیقی سازه من برا سومین مسابقه اقای راوی آهنگ شاد نم نم عاشقونه Ahang shad آهنگ شاد یاسی Ahang shad شعبده بازی آهنگ شاد دونه دونه Ahang shad انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 آهنگ شاد شمالی مریم بانو Ahang shad انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 تنظ زیبا انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 تلاوت حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران،بقره + تلاوت کامل انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 انتشارات کنکوری موسسه حرف آخر- استادمنتظری02166028126 آهنگ ترکی با صدای حسن قره گل لگوتکی سری جوخه انتحار 4پک مارکXINH فیلم آموزشی تهیه پاستا مرغ و قارچ حرکات عجیب فیروز کریمی پس از پایان بازی فیلم آموزشی تهیه پای توت فرنگی پاکن و تراش جدیدم سروش رضایی و انیمیش بسیار زیبا و شاعرانه زبان فراموش شده forgotten language پیروزی یاران دایی در خانه تراکتور اسلایم ابی داب اسمش تب دریا فیلم آموزشی تهیه پای نوتلا به شکل درخت کاج آهنگ شاد شاد فارسی - آذری Ahang shad shad دوره آموزشی ازدواج موفق دکتر فرهنگ شماره 4 ویدیو بسیار خنده دار بدون توقف تبلیغات پوشاک آریشی و بهداشتی آذین آهنگ معجزه با صدای مجتبی فغانی (کلیپ رحمان) چه عاملی شاه و همسرش را فراری داد؟ سریال کاپیتان آمریکا قسمت دوم ۳تا لپ لپ جدیدم محمد رسولله ..............آیت الله پناهاین تا عشق تویی هیچنخواهم از دنیا فیلم آموزشی تهیه پای توت فرنگی فیلم کوتاه Sentinel از عجایب و مشکلات اصلی جشنواره فیلم فجر موزیک ویدیو از اونایی از زد بازی ZED BAZI فیلم آموزشی تهیه پاستا مرغ و قارچ فیلم آموزشی تهیه پای نوتلا به شکل درخت کاج کلیپ خنده دار ثبت نام تولید محتوا برای شبکه های اجتماعی مبارزه کانگ با اسکال کرالر Kong شرکت ساخت و ساز crossrail در حمل و نقل عمومی نامه رئیس دفتر سیاسی حماس به رهبر انقلاب طنز خنددار غذای فراری و شکوفه های گیلاس مبارزه با انتمن غول پیکر Civil War فیلم آموزشی تهیه پاستا مرغ و قارچ ویژه نماهنگ انقلاب مقام معظم رهبری بنیامین بهادری با نوازنده زن به کنسرت رفت ربات رقاص یک دقیقه بندری شاد تماشا کنید و لذت ببرید قران الشیخ حامد شاکر نژاد کلیپ قرآن بخوانیم پاسخ دندان شکن جبهه مقاومت به مفتى تروریست هاى سوریه الصّدّیقة الشّهیدة شاه حسین گویان شیفتگان سال 96 (اغام اغام اغام حسین) دو زار آبرو عشورای96 -هیئت افغانیهای مقیم دیلم خدمات واترجیت فی الشرق الأوسط ویدیو کلیپ _ سردار سلیمانی کشتن مرداهنی و دوستش تولیدو فروش دستگاه ابکاری فانتاکروم 02156574663 ایلیاکا اسلایم بستنی خدا رحمتش کنه نصب کاستوم رام لاین ایج او اس رو اچ تی سی 10 فیلم آموزشی تهیه برانی اسفناج و کنگر فرنگی انگشتر نقره مردانه دست ساز خطی عقیق سبز لوستر های برنزی شکار حرفه ای آهو توسط پلنگ فیلم آموزشی تهیه بادام و شکلات آموزش ساخت ایمیل در یاهو ⭕️طراحی خانه نقلی فقط با یک ستون دلم مرگ را میخواهد /پس کجایی یارم؟/ پل با هالتر واکنش ترلان پروانه به شایعه عمل چشم گربه ایی! روانشناس بالینی: مصطفی صابری_آیا شما اسکیزوفرنی دارید؟ مدافعان لیبرال و منتقدان اصول گرای برجام درگیر شدند مورچه هایی که مار را شکار کردند! پل تک پا دابسمش فوق العاده خنده دار و باحال/دابسمش باحال دیدنی افشاگری در مورد جواد ظریف و مسئله برجام آرام شیدا فیلم آموزشی تهیه بادمجان سوخاری با پنیر پارمسان اولین اندری در ویکد ورلد هستم (توضیحات) ساق پا ایستاده پنجه داخل آموزش تعویض پمپ در جلو دنا (سمت راننده) دیرن دیرین - حیای گربه دستگاه فانتاکروم,آبکاری 09384086735 ایلیاکالر ساق پا ایستاده نسل ها فیلم آموزشی تهیه بادمجان سوخاری با پنیر پارمسان ساق پا با دستگاه پرس گوشی دسته دوم را فقط با این شرایط بخرید کانالمن پارت1 یوفوها در دیرین دیرین - برخورد نزدیک از نوع چهارم ساخت پرینتر 3بعدی در خانه . قسمت اول اگه میترسی این کلیپ خنده دار رو نبین فانتاکروم , دستگاه ابکاری 09384086735 ایلیاکالر من و الیستر |برای |همیشه | خدایی کردن کارهامون برای آرامش و مشکلات روحی روانی! اهنگ خواندن طنز محمد محمدیان مهاباد گرانی قسمت اول سریال deadman {ساخت خودم} آموزش تجوید قرآن کریم قسمت 1 اموزش اسلایم زرنگ بازی از نوع گیمینگ تکثیر موضوعات بر روی مسیر تعیین در اتوکد 2017 سلام من پرنسس لونا هستم درگ سمند xu7 و پارس xu7 سرازیری آبکاری علی حاتمی 09384086735 ایلیاکالر 48 درصد شارژ در 5 دقیقه: تکنولوژی هواوی3سال قبل شگفت انگیز ترین آهنگ : درخت نخل تست شتاب پژو ۲۰۰۸ وقتی فریم تصویر با دوربین یکسان باشه این اتفاق میفته! فیلم آموزشی تهیه بستنی چوبی توت فرنگی Kakegurui「 AMV 」- Backstage اپارات نپاااااک ساخت پرینتر 3بعدی در خانه . قسمت دوم اموزش طراحی ناخن کومبو38%MKXL(سکتور) 8تا درگ سخت با جک S5 دنده ای برای حاجت: هرکسی 3 بار بگوید یا رب خداوند فرشتگان و ... کشف بزرگترین غار زیرزمینی دنیا فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی موزی مناجات با امام زمان (عج) - حاج محمد سامانی دریا باش موزیک ویدیوی حصین به نام دلار روایت فتح | دلباخته (قسمت پانزدهم- سری دوم) توضیحی پیرامون جماعتهای معروف به "مدخلی و جامیه" آب لوله شهرستان شادگان فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی موزی فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی موزی شتاب گیری جک S5 دنده ای تو کوچه سخنان منتظری در اولین حضور رهبری بعنوان امام جمعه تهران کلیپ دیده نشده یک حقیقت عجیب راجع به هشت سال جنگ ایران و عراق از رهبری بزرگوار ترامپ با آهنگ دسپاسیتو بیاید چت هرکی انلاینه آبشار جاذبه فصل 2 قسمت 5 دوبله فارسی HD فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی موزی فیلم آموزشی تهیه بستنی چوبی توت فرنگی عجیب خواندن ذهن تست سقوط نوکیا 3310 جدید در مقابل نوکیا 3310 قدیمی بررسی تخصصی نسل جدید بی ام و M۵ ، هیولا بیدار می شود.. خیانت در برجام فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی مخصوص صبحانه ابتکار ژاپنی ها برای درپوش های فاضلاب فیلم آموزشی تهیه بستنی چوبی توت فرنگی دیرین دیرین | اعصاب خردان درس نهم- دوره آموزش انیمیشن با مایا 2018/پرشین انیمیشن درس دهم- دوره آموزش انیمیشن با مایا 2018/پرشین انیمیشن کامیون مخصوص حمل آسفالت داستان Equestria Girls جدید 2018 محمد معتمدی - وعده دیدار تریلر نسخه سوییچ بازی Max The Curse of Brotherhood بن تن بیگانه تمام عیار_فصل اول_قسمت(8)دوبله فارسی بازگشت تکاوران ارتش و بیان مشاهدات خود از نفتکش سانچی لگو بتمن ___فصل اول قسمت 1 این قسمت چرا خونه داغونه؟؟! فیلم آموزشی تهیه بستنی چوبی توت فرنگی دابسوش من گل هانیه رحیمی بازیکن نماینده فارس در بازی هفته دوازدهم افزایش کاراکترهای متا توضیحات Meta Description واجبی پشت صحنه بازی پاری سن ژرمن - دیژون تصادف شاخ به شاخ موتورسیکلت کوادکوپتر MJX X101 قسمت های باحال gtav منمُ پای پیاده میزنم به سیم آخر کوادکوپتر سایما X8HW فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی مخصوص صبحانه کوادکوپتر Wltoys Q353 جعبه سیاه چیست من فیبل میمونم:))+ت کوادکوپتر سایما X14 کوادکوپتر Wltoys V272 این پسر خیلی قشنگ فیلم های قدیمی رو لب خونی میکنه شوک الکتریکی قدرتمند موتورسواری در شن های روان فیلم کوتاه «عکس ها» گوشی مخصوص با امکان درام دسپاسیتو بیانات رهبری درباره آمریکا رشد قابل توجه فروش محصولات شرکت پژو سیتروئن فرانسه در ا لحظه لو رفتن داعشی بزدل که پشت درختان مخفی شده بود فیلم آموزشی تهیه بستنی یخی مخصوص صبحانه مدیری انقدر گفتم، تیکه پاره شدم! specktorachrome 02156574663 ایلیاکالر فیلی که از ماشین ها میوه سرقت میکند نگاهم به ماه ! فرود هواپیمای مدرن در مهرآباد آب دریاچه ارومیه ۴۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت نماهنگ لالایی شهدای مدافع حرم هواپیماهای بدون سرنشین مناظره ی جنجالی در مورد برجام غملیات خط کشی راه اهنگ غمیگین عروسی معرفی بازی ....ریولفیلد (پرهام گیمر) ذخیره گاه سرخدار- سیاه رودبار-گلستان واکنش قاسم سلیمانی به آتش زدن پرچم ایران اگر بروسلی توی جنگ ستارگان بود توله اسب آبی و برف لایی دیدنی سوارز به پیکه در تمرینات بارسلونا قویترین سیستم صوتی خودرو روابط عاشقانه اخلاق مردان ثروتمند - همسر متکبر موزیک ویدیوی فیروز خواننده زن لبنانی به نام قصةنا الغری دیرین دیرین - باشگاه طلای خاکستری آهنگ پاپ الکترونیک Fl Studio پرت شدن دوربین از هواپیما به پایین سارق حرفه ای که در ۳ ثانیه انواع قفل رو باز میکنه خوابیدن افراد در فضا دیرین دیرین - نیازمند واقعی موزیک سلام از ساسی آرزویش را همه داریم ، انتظارش را نه ! # خندوانه # تهران # شبکه نسیم # زمانی برای خندیدن # استند آپ کمدی # شبکه سه # انیمیشن غول جادو داغی که نفت کش سانچی بر دل مردم ایران گذاشت داستان شب / پندآموز / اقیانوس کجاست؟ برجام در 15 دقیقه زباله و بوی متعفن فاضلاب داد اهالی خیابان ابوذر ارومیه را در آورد the witcher 3 blood and wine قسمت 90 ثروتمند ترین شهید شیعه جهان وصاحب کارخانه فراری پرنسس سلستیا داره چیکار میکنه کانال legoninjago برگشت !!! سحر تبر واقعی یا الکی؟ رسوایی دوباره محمود صادقی! غرق در غم سانچي خلاصه بازی پرسپولیس گسترش فولاد بهزاد رمضان زاده از بابل - خوانندگی اعجوبه های 96 خلاصه بازی پرسپولیس 1_1 گسترش فولاد (لیگ برتر) بهترین انتی ویروس برای گوشی های لمسی Best antivirus for phone کلیپ جنجالی درباره پشت پرده برجام تقدیم به دومین و بهترین کیتی چشایر❤️غزللللل چرا ژاپنی ها انقدر پیشرفته اند دوبله کیور ایس دوربین رمخور خودرو سوژه (2) دنبالت ... راز پرنسس سلستیا آهنگ کردی 2018 کلیپ فوق العاده خنده دار و باحال امیر تتلو دستگیری زن داعشی که در عملیات انتحاری ناکام ماند آموزش آرایش با پریمر KissBeauty Primer Oil ساق پا نشسته پنجه باز ساق پا نشسته پنجه داخل فیلم آموزشی تهیه بوریتو مکزیکی معرفی و راه اندازی فانتوم 4 پرو ابسیدین هنرنمائی مهران مدیری در نقش مربی فوتبال ساق پا نشسته فیلم ترسناک معروف ترین خانه های جن زده در دنیا گام به بالا با هالتر هیروبراین فیلم آموزشی تهیه بیسکوییت پنیری با تخم مرغ ماجرای دیدار سردار قاسم سلیمانی و پوتین گرفتن جان مردم به سبک بازی بیسبال توسط داعشی ها عروسک باران و پسر کوچک ترانه خیلی خنده دار درباره سهام عدالت اسلایم بستنی! یهویی عشقت بره سخته ): لانگ با ماشین اسمیت فیلم آموزشی تهیه بیسکوییت پنیری با تخم مرغ آزمایش های علوم کلاس چهارم لانگ با هالتر با گام مهراب خسته صداااا تشک بازی موزیکال رکورد طولانی ترین دریفت دنیا توسط بی ام و BMW M5 لانگ به پهلو با هالتر قیمت لکسوس LS ۲۰۱۸ مشخص شد - ارزانتر از رقبای آلمانی خود بمناسبت خداحافظی رونالدینیو از دنیای فوتبال اسلایم پاپ کرن!!!!!!!!!!!!!!!! وقتی جاعستین رو تشویق میکرد*-* اختصاص ۳۵ درصد سرانه مدارس دولتی به صندوق توسعه مدارس غیردولتی لانگ به عقب با هالتر تلاوت تصویری زیبا از عبدالباسط فیلم آموزشی تهیه بوریتوی گوشت با سس پرتقال لانگ دمبل با گام عکسی از خودم ^___^ Resident Evil 7-3 | اینجا با پلیس مثل پنیر رفتار می کن فیلم آموزشی تهیه بیسکوییت پنیری با تخم مرغ کدومو? قسمتی از اجرای زیبای حجت اشرف زاده با تیم تب و تاب هنر امشب ی جشن داریم !!! توضیحات مهمممممممممممممممممممممممم اسلایم رنگین کمانی باحال❤️ ممنوعیت های عجیب فرهنگ های دنیا شاه شطرنج براش آرایشی Naked3 Urban Decay فیلم آموزشی تهیه بوریتو مکزیکی موزیک ویدیو a year without rain جک و السا(زدی پر) فیلم آموزشی تهیه بیسکوییت پنیری با تخم مرغ فیلم سه بعدی Star Wars The Force Awakens 2015 اجرای آهنگ (به سرم زده) از پازل بند جادوی الکترونیک_انتقال برق از تریق امواج 5 گل زیبای روی ماکای در بایرن مونیخ فیلم آموزشی تهیه بیسکوییت پنیری با تخم مرغ گل های رونالدینیو برای بارسلونا رونالدینیو، پسری که همیشه می‌خندید، کفش‌هایش را آویخت فوتبال خیابونی_مسی کلیپ نوستالژی و خنده دار از سریال طنز خانه به دوش فیلم آموزشی تهیه بوریتوی گوشت با سس پرتقال الیاف نورتاب آموزش آرایش ابرو با Eyebrow Gel رژلب هدی بیوتی - Huda Beauty Liquid Matte Lipstick وقتی واندیع جایزع سلناع رو داد و سلنا رو بقل کردن آهنگ جدید عماد به نام بغلم کن هنرنمایی پسر ایرانی در ترکیه همه را انگشت به دهان کرد من اولین کیوپد در کهکشان اهنگ je veux از zaz فرانسوی واکنش دانشجو ها بعد امتحانات آهنگ فوق العاده غمگین سوزناک و احساسی ایرانی♫♪ فیلم آموزشی تهیه بوریتوی گوشت با سس پرتقال موسیقی اصیل -آهنگ من دیگه بچه نمیشم - خواننده علی سیار سریال ساخت ایران ۲ با حضور رضا گلزار و امین حیایی کلید خورد چگونه یک موزیک پلیر اکولایزر در افترافکت بسازیم ؟ v.2 انیمیشن ساخت خودم با ماین ایماتور سرنشینان + اورافترهای = ؟؟؟ 63 Band Bish Az Had باند -بیش از حد 63 اهنگ هوروش بند وقتی تور Revival شروع شعد^_^ 6.5.16 تفریح های اینا کجا تفریح های من کجا!! لیفت با هالتر مژه مصنوعی هدی بیوتی - Huda Beauty Mink لیفت پا صاف طبلی قاط - بدترین تبلیغات ایرانی فیلم آموزشی تهیه بوریتوی گوشت با سس پرتقال لیفت تک پا با دمبل لیفت رومانیایی اسلایم شفاف دورنگ!تاحالا اسلایم به این نازی ندیدم! دوسش دارعم=] مهراب آهنگ سربازی تقدیم به اولین و واقعی ترین فیبل ترون آخه کجای جهان با کفش پاشنه بلند ورزش میکنن؟! بابک رحمانی ای لیلی www.MusiQiKurdi.Com ببینید لیفت سومو وحشتناک ترین تصادف خودروها که به دره پرتاپ شدند! 19 ژانویه روز نمایش تاریخ و هویت آذری های مسلمان جهان نماهنگ«منم باید برم»باصدای میلاد هارونی وسیدرضا نریمانی (جنبش سیمرغ) سالگرد برجام ماله کشی شد فیلم آموزشی تهیه بوریتوی گوشت با سس پرتقال هاگ پا - پا باز حواشی فیروز کریمی و فیلمبردار بعد بازی با پرسپولیس شکر آباد2 قسمت ۲۸ ویدیو ماشین سواری درس یازدهم-دوره آموزش انیمیشن بامایا 2018/پرشین انیمیشن چرا کشتی چینی در برخورد با سانچی آسیب ندید؟! درس دوازده-دوره آموزش انیمیشن بامایا 2018/پرشین انیمیشن تیزر فیلم ((مهمونی کامی)) آئین سنتی روستای افتر سمنان افشاگری های موسس تلگرام درباره مسئولین ایران تمرین امروز سویا (96/10/28) بتل تماشایی ری اکشن لیدر به حرفای ماهی وقتی گفت از ایران اومدم بازیه جالب اندروید.. ست کردی کیبورد شاد معرفی the witcher 3 blood and wine قسمت 91 برنامه طنز دورهمی 3 - 592 - حس مسئولیت 1 شکرآباد مربی فوتبال قفقازی سلامتی روز مرگم ... شکر آباد2 قسمت ۳۰ عبداللطیف رونجه جمال محمودی چرمله www.MusiQiKurdi.com هیچ وقت به درخواست های مادر جواب رد ندهید(کلیپ باحال) خواننده لری که در فضای مجازی سرنشین سانچی معرفی شد آمار ازدواج پیرمردها و پیرزن های ایرانی از زبان مدیری Mohsen Ebrahimzadeh - Top 3 Songs (سه آهنگ برتر ماه ژانویه از محسن ابراهیم زاده) عبدالله، مرد سنگین وزن آبادانی حوادث وحشتناک ترسناک جالب دیدنی در ایران ویکد ورلد + اورافترهای = ؟؟؟ حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران ، بقره - قطعه 1 صدتایی شدنمون مباااارک عبداللطیف رونجه هاگ پا - پا جمع شهید حججی هاگ پا دستگاه هک اسکوات با هالتر آبشار جاذبه فصل 2 قسمت 6 دوبله فارسی HD 35نکته کهgta vرا واقع گرایانه تر کرده است_فارسی همسترینگ نوردیک گل های سرخیو راموس در فصل 2016-2017 سکانس فوق العاده خنده دار در برنامه دورهمی Pallett Band - Naro Bemon (موزیک ویدئو گروه پالت - نرو بمون) Pallett Band - Nimi Az Ma (موزیک ویدئو گروه پالت - نیمی از ما) تقدیم به ...... سینا شعبانخانی - اجرای زنده و گزارش ویدیویی از کنسرت اینم یه میکس باحال (از دست ندهید) رضا صادقی - اجرای زنده و گزارش ویدیویی از کنسرت #موشن_گرافیک اسکات مادل؛ پروژۀ ایران زیر نظر! یک اتک ناب در clash of clans اظهارات تند همسر یکی از خدمه سانچی فروش تابلو های مدرن مینیمال گالری و استودیو روزتو کنایه مدیری به ژن خوب های ایرانی هرز آموزی در صدا و سیما پیشنهادی !!!! یک اجرای فوق العاده زیبا و حرفه ای چندتا از عکس های خودم( لایک و کامنت بزارید ) Omid Jahan - Che Rahat (Ft Shahab Bokharaei) 2017 امید جهان و شهاب بخارایی - چه راحت غذا خونه به قلم و روایت آرش بی نیاز .بخش هشتم من نور هستم این خانم از زباله های پلاستیکی «بنزین» تولید می کنه حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران ، بقره - قطعه 2 شکار زیرکانه بچه بوفالو توسط شیر بزرگ و غولپیکر فیلم کوتاه «ضد خش» در روح ازادم داب اسمش مشاهده جن وحشتناک و عجیب و واقعی در کنار دختربچه سلطان جدید رپ (طنز) بازی های من اجرای کریس براون در مراسم BET awards پارکورورامین برنامه طنز دورهمی 3 - 593 - حس مسئولیت 2 حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران ، بقره - قطعه 3 مانسترهای + اورافترهای = ؟؟؟ آموزش ساخت تلوزیون در ماینکرافت. شگفتی سازی جدید نینتندو با عنوان Nintendo Labo !!! کلیپ خنده دار و جالب/دابسمش خنده دار و باحال قسمت سوم سریال “بره بیه، چند در میه؟” غذای خوب و چتر زنده میکس تصاویر سهون قسمت چهارم سریال “بره بیه، چند در میه؟” شکل عجیب روی کوه gtav ضربه آهنین گلایه خانواده شهدای آتش نشان از برخی بی مسئولیتی ها قسمت پنجم سریال “بره بیه، چند در میه؟” آموزش حل روبیک ۳*۳ (بخش دوم) (۱) 120 کسبه پلاسکو در صف وام 300 میلیونی مینی آشپزی باربی نوحه تهران قدیم – سلام ما به کربلای اطهرت حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران ، بقره - قطعه 4 اجرا با استفاده از شاهکار جدید native یعنی MACHINE MK3 کنترل خشم و عصبانیت ، روانشناسی تـقـدیـم بـه فـرشــته زمـیـنـی❤آنــــیسا❤=❤فیبل ترون❤ کره هاتون نریزین رو برنجا بقیه! کنایه سنگین مدیری به مدیران چند شغله داب اسمش نبینی ضرضر کردی گالری طلا و جواهرات ربیعی Pallett Band - Waltz No.1 (موزیک ویدئو گروه پالت - والتز شماره یک) آیتم کلاکت (96/10/28) نوجوان معلول 13 ساله، قهرمان شنای کشور گل هویج خانم گل آور لوبیا پلو خانم گل آور حمید شاکرنژاد - سوره مبارکه آل عمران ، بقره - قطعه 5 بیشترین عکس فضای مجازی نقاب از چهره شاه بردار!/حقیقت احترام به حقوق زن از نگاه شاه

آخرین خبرهـا